Thuế tối thiểu toàn cầu: Doanh nghiệp Việt chịu tác động ra sao và người lao động có bị ảnh hưởng?

HCM - DAN - ACC

26 thg 12, 2025

Thuế tối thiểu toàn cầu đang trở thành xu hướng thuế quốc tế nhằm hạn chế tình trạng chuyển lợi nhuận và cạnh tranh thuế giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, việc chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024 đã thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia. Bên cạnh câu hỏi về tác động đến hoạt động đầu tư và chi phí thuế, nhiều người lao động cũng băn khoăn liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và việc làm của mình hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Thuế tối thiểu toàn cầu là gì?

Thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu (gọi tắt là Thuế tối thiểu toàn cầu) là một trong hai trụ cột chính của Chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (Base erosion and profit shifting - BEPS) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng vào tháng 6/2013.

Mức thuế tối thiểu toàn cầu được quy định là 15%, áp dụng đối với các công ty đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR (800 triệu USD) trong ít nhất hai năm của bốn năm liền kề gần nhất.

Một số quốc gia Đông Nam Á như Malaysia, Indonesia, Thái Lan… cũng có những động thái thay đổi chính sách thuế nhằm tiếp tục giữ chân nhà đầu tư nước ngoài nếu cơ chế mới chính thức có hiệu lực.

Việt Nam chính thức áp dụng thuế tối toàn cầu năm 2024 thì có ảnh hưởng đến người lao động không?

Ngày 28/9, tại Phiên họp thứ 26 của UBTVQH cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, cơ quan trình và cơ quan thẩm tra đều nhấn mạnh đến sự cần thiết ban hành Nghị quyết để đảm bảo quyền lợi và lợi ích hợp pháp của Việt Nam và giúp các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài yên tâm về môi trường pháp lý tại Việt Nam.

Thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính trình bày Tờ trình của Chính phủ nêu rõ sự cần thiết ban hành dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

Theo đó, ngày 9/7/2021, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) đã thống nhất về nguyên tắc Giải pháp Hai trụ cột nhằm giải quyết các thách thức về thuế phát sinh trong quá trình số hóa nền kinh tế, bao gồm:

- Trụ cột thứ nhất, phân bổ thuế đối với hoạt động kinh doanh dựa trên kỹ thuật số.
- Trụ cột thứ hai, đặt ra mức thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu 15% đối với các công ty đa quốc gia.

Ngày 16/12/2022, Diễn đàn hợp tác toàn cầu về BEPS đã công bố có 138 nước đồng thuận đối với nội dung về Khung giải pháp Hai trụ cột nêu trên.

Việt Nam là thành viên thứ 100 của BEPS và không có ý kiến bảo lưu về nội dung này, nên là một trong những nước đồng thuận.

Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, thuế tối thiểu toàn cầu không phải là điều ước quốc tế, không phải là cam kết quốc tế, không bắt buộc các quốc gia phải áp dụng.

Tuy nhiên, nếu Việt Nam không áp dụng thì vẫn phải chấp nhận việc các quốc gia khác áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, có quyền thu thuế bổ sung đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam (nếu thuộc đối tượng áp dụng) mà được hưởng mức thuế suất thực tế tại Việt Nam thấp hơn mức tối thiểu toàn cầu 15%, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình, Việt Nam cần khẳng định áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu.

Theo hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Thuế tối thiểu toàn cầu có bản chất là thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung và các nước cần quy định trong hệ thống pháp luật của mình cho phù hợp.

Việc áp dụng các quy định của thuế tối thiểu toàn cầu mang lại cho Việt Nam những cơ hội mới, cụ thể như: Tăng nguồn thu ngân sách nhà nước từ phần thu thuế bổ sung; Tăng cường hội nhập quốc tế; Giảm thiểu hiện tượng trốn thuế, tránh thuế, chuyển giá, chuyển lợi nhuận.

Như đề cập ở trên việc áp dụng các quy định của thuế tối thiểu toàn cầu sẽ mang lại những cơ hội mới cho nền kinh tế Việt Nam từ đây cũng tạo nhiều cơ hội về việc làm, tăng thu nhập cho người lao động cũng như các cơ hội về hội nhập quốc tế,...

Nghị quyết 107 liên quan đến thuế tối thiểu toàn cầu có hiệu lực khi nào?

Căn cứ theo Điều 8 Nghị quyết 107/2023/QH15 có nội dung như sau:
Điều khoản thi hành

1. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, áp dụng từ năm tài chính 2024.Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.
2. Trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề giữa Nghị quyết này với luật, nghị quyết khác của Quốc hội thì áp dụng quy định của Nghị quyết này.
3. Trường hợp sau ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành, Diễn đàn hợp tác chung về chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận toàn cầu có hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu thì Chính phủ quy định nội dung cụ thể để thực hiện; trường hợp có nội dung trái với quy định của

Nghị quyết này thì báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định; trường hợp cấp bách trong thời gian Quốc hội không họp thì trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất./.

Như vậy, Nghị quyết 107/2023/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, áp dụng từ năm tài chính 2024.

Thuế tối thiểu toàn cầu là bước đi quan trọng của Việt Nam trong tiến trình hội nhập và cải cách chính sách thuế theo chuẩn mực quốc tế. Dù tác động trực tiếp chủ yếu tập trung vào các tập đoàn đa quốc gia, nhưng về dài hạn, chính sách này vẫn có ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường kinh doanh và thị trường lao động. Việc hiểu đúng bản chất và phạm vi tác động của thuế tối thiểu toàn cầu sẽ giúp doanh nghiệp và người lao động chủ động thích ứng, nắm bắt cơ hội và hạn chế rủi ro trong giai đoạn chuyển đổi chính sách thuế hiện nay.

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu 15% Áp Dụng Cho Doanh Nghiệp Việt Nam

Bạn là kế toán hoặc lãnh đạo doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia đang lo lắng về mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% có áp dụng từ năm 2026? Hay bạn cần biết doanh nghiệp nào chịu ảnh hưởng và cách tính toán để tránh rủi ro truy thu thuế?Từ ngày 01/01/2026, Việt Nam chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax - GMT) theo cam kết OECD, thông qua Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi và các nghị định hướng dẫn. Mức thuế suất tối thiểu 15% áp dụng cho tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên. Trong bài viết này, AGS sẽ phân tích đối tượng chịu thuế, cách tính bổ sung thuế và lưu ý thực tế để doanh nghiệp chuẩn bị kịp thời.

Đối Tượng Và Phạm Vi Áp Dụng Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu 2026

Doanh nghiệp chịu thuế: Tập đoàn đa quốc gia (MNE) có doanh thu hợp nhất toàn cầu ≥ 750 triệu EUR trong ít nhất 2 trong 4 năm tài chính liền kề.
Áp dụng tại Việt Nam: Công ty con, chi nhánh của tập đoàn nước ngoài có doanh thu toàn cầu đạt ngưỡng trên.
Không áp dụng: Doanh nghiệp Việt Nam thuần túy (không thuộc tập đoàn đa quốc gia) và doanh nghiệp nhỏ dưới ngưỡng.
Mục tiêu: Đảm bảo tập đoàn lớn không chuyển lợi nhuận sang quốc gia thuế thấp để tránh thuế.
Cách Tính Thuế Bổ Sung (Top-up Tax)
Thuế bổ sung = (Thuế suất hiệu quả thực tế - 15%) × Lợi nhuận điều chỉnh.

Các bước cơ bản:

Tính lợi nhuận điều chỉnh (Adjusted Covered Taxes) theo quy tắc GloBE (OECD).
Tính thuế suất hiệu quả thực tế (Effective Tax Rate - ETR) tại Việt Nam.
Nếu ETR < 15%, tính thuế bổ sung để đạt mức 15%.
Doanh nghiệp tự kê khai và nộp bổ sung (hoặc cơ quan thuế tính nếu thiếu).

Ví dụ minh họa: Tập đoàn có ETR tại Việt Nam chỉ 10% → Phải nộp bổ sung 5% trên lợi nhuận điều chỉnh.

Lợi Ích, Thách Thức Và Khuyến Nghị Chuẩn Bị

Lợi ích:

Tăng tính công bằng thuế quốc tế, giảm cạnh tranh thuế không lành mạnh.
Thu hút đầu tư chất lượng cao, không chỉ dựa vào ưu đãi thuế thấp.

Thách thức:

Tăng chi phí thuế cho một số tập đoàn FDI.
Yêu cầu dữ liệu phức tạp, cần hệ thống kế toán nâng cao.

Khuyến nghị thực tế:

Rà soát doanh thu hợp nhất toàn cầu từ năm 2025 để xác định sớm.
Đầu tư phần mềm kế toán hỗ trợ GloBE hoặc thuê tư vấn thuế quốc tế.
Lập kế hoạch tối ưu hóa cấu trúc thuế từ quý IV/2025.

Công ty AGS xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian đọc bài viết. Hy vọng những thông tin trên đã mang lại giá trị hữu ích cho bạn. Hãy tiếp tục theo dõi website ketoan.ags-vina.com để nhận thêm nhiều kiến thức chuyên sâu về kế toán, thuế, luật doanh nghiệp cũng như các cơ hội việc làm hấp dẫn tại AGS nhé!