07 tài khoản kế toán của Thông tư 200 bị bãi bỏ từ 01/01/2026
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 200/2014/TT-BTC sẽ chính thức hết hiệu lực và được thay thế bằng Thông tư 99/2025/TT-BTC, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ các tài khoản bị bãi bỏ, trường hợp chuyển từ Thông tư 133 sang Thông tư 99, và nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ, nhằm đảm bảo giúp bạn thực hiện đúng quy định và minh bạch trong quản lý tài chính hơn.
07 tài khoản kế toán của Thông tư 200 bị bãi bỏ từ 01/01/2026 là tài khoản nào?
Thông tư 200/2014/TT-BTC sẽ hết hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Căn cứ tại Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định về hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp.
Đồng thời, căn cứ Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định về điều khoản thi hành như sau:
Điều khoản thi hành
1.Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Thông tư này thay thế cho các Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này), Thông tư 75/2015/TT-BTC ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính về sửa đổi, bổ sung Điều 128 Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, Thông tư 53/2016/TT-BTC ngày 21/3/2016 về sửa đổi, bổ sung một số Điều của Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính và Thông tư 195/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.
...
Theo đó, hệ thống tài khoản kế toán tại Thông tư 99 sẽ chính thức thay thế toàn bộ hệ thống quy định của Thông tư 200 bằng những quy định mới. Do đó 07 tài khoản kế toán dưới đây tại Thông tư mới đã không còn ở quy định mới:
|
STT |
Tài khoản |
Tên tài khoản |
|
1 |
Tài khoản 161 |
Chi sự
nghiệp |
|
2 |
Tài khoản 417 |
Quỹ hộ
trợ sắp xếp doanh nghiệp |
|
3 |
Tài khoản 441 |
Nguồn
vốn đầu tư xây dựng cơ bản |
|
4 |
Tài khoản 461 |
Nguồn
kinh phí sự nghiệp |
|
5 |
Tài khoản 466 |
Nguồn
kinh phí đã hình thành TSCĐ |
|
6 |
Tài khoản 611 |
Mua
hàng |
|
7 |
Tài khoản 631 |
Giá
thành sản xuất |
Trường hợp nào chuyển chế độ kế toán Thông tư 133 sang Thông tư 99?
Căn cứ Điều 3 Thông tư 133/2016/TT-BTC có quy định như sau:
Điều 3. Nguyên tắc chung
1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể lựa chọn áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2015 của Bộ Tài chính và các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế nhưng phải thông báo cho cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp và phải thực hiện nhất quán trong năm tài chính. Trường hợp chuyển đổi trở lại áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư này thì phải thực hiện từ đầu năm tài chính và phải thông báo lại cho cơ quan Thuế.
2. Doanh nghiệp vừa và nhỏ căn cứ vào nguyên tắc kế toán, nội dung và kết cấu của các tài khoản kế toán quy định tại Thông tư này để phản ánh và hạch toán các giao dịch kinh tế phát sinh phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý của đơn vị.
3. Trường hợp trong năm tài chính doanh nghiệp có những thay đổi dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng theo quy định tại Điều 2 Thông tư này thì được áp dụng Thông tư này cho đến hết năm tài chính hiện tại và phải áp dụng Chế độ kế toán phù hợp với quy định của pháp luật kể từ năm tài chính kế tiếp.
Đồng thời tại Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế cho Thông tư 200/2014/TT-BTC có quy định như sau:
Điều 31. Điều khoản thi hành
1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Thông tư này thay thế cho các Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này), Thông tư số 75/2015/TT-BTC ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính về sửa đổi, bổ sung Điều 128 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, Thông tư số 53/2016/TT-BTC ngày 21/3/2016 về sửa đổi, bổ sung một số Điều của Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính và Thông tư số 195/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.
2. Các nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước hướng dẫn tại các khoản 3.11, khoản 3.12 Điều 21; khoản 3.3 Điều 35; điểm h, i khoản 3 Điều 38; điểm c khoản 5 Điều 40; điểm c khoản 3.1, điểm d khoản 3.2, điểm e khoản 3.3, điểm d khoản 3.4 Điều 45; điểm k, l, m khoản 3 Điều 47; điểm l khoản 3 Điều 54; khoản 3.2, khoản 3.9 Điều 57; điểm đ khoản 3 Điều 62; điểm p khoản 3 Điều 63; khoản 3.13 Điều 67; Điều 71; điểm g khoản 3 Điều 74; điểm d khoản 3 Điều 77; khoản 3.15, khoản 3.16 Điều 92; điểm m khoản 3 Điều 93; điểm d khoản 3 Điều 94 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp vẫn tiếp tục thực hiện cho đến khi có văn bản thay thế.
Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập, các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng Thông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Khi áp dụng Thông tư này, các đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi doanh nghiệp thay đổi chế độ kế toán áp dụng thì phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh tương tự như khi thay đổi chính sách kế toán đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính theo quy định.
Như vậy, từ năm tài chính 2026 có 02 trường hợp doanh nghiệp chuyển chế độ kế toán Thông tư 133 sang Thông tư 99 gồm:
(1) Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang áp dụng Thông tư 133 nhưng muốn chuyển sang chế độ kế toán theo Thông tư 99
Hiện hành, doanh nghiệp nhỏ và vừa được quyền lựa chọn áp dụng chế độ kế toán của doanh nghiệp thông thường tại (Thông tư 200/2014/TT-BTC).
Từ 01/01/2026, Thông tư 200/2014/TT-BTC bị thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC, nên nếu doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển sang áp dụng chế độ kế toán của doanh nghiệp thông thường, thì sẽ chuyển sang Thông tư 99.
Khi chuyển đổi, doanh nghiệp phải thực hiện từ đầu năm tài chính đồng thời thông báo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Việc áp dụng chế độ kế toán phải thực hiện nhất quán trong cả năm tài chính.
(2) Doanh nghiệp nhỏ và vừa không còn thuộc đối tượng áp dụng Thông tư 133
Nếu trong năm doanh nghiệp phát triển vượt quy mô nhỏ và vừa (về vốn, doanh thu, lao động...) và không còn đủ điều kiện áp dụng Thông tư 133 thì vẫn được áp dụng Thông tư 133 đến hết năm tài chính hiện tại, sau đó phải chuyển sang áp dụng Thông tư 99 (thay cho Thông tư 200 trước đây) kể từ năm tài chính tiếp theo.
Nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán như thế nào?
Căn cứ Điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định như sau:
Điều 5. Thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán
1. Nguyên tắc khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán
Khi có sự thay đổi lớn về hoạt động quản lý và kinh doanh dẫn đến đơn vị tiền tệ trong kế toán mà doanh nghiệp sử dụng không còn thoả mãn các yếu tố nêu tại khoản 2, 3, 4 Điều 4 Thông tư này thì doanh nghiệp được thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và việc thay đổi này chỉ được thực hiện tại thời điểm bắt đầu niên độ kế toán mới.
2. Nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán
a) Tại kỳ kế toán đầu tiên kể từ khi thay đổi, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính sang đơn vị tiền tệ trong kế toán mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình (là trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản) của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (là ngân hàng thương mại mà doanh nghiệp có tần suất hoặc giá trị giao dịch nhiều hơn so với bên khác) tại ngày thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
b) Đối với thông tin so sánh (cột kỳ trước) trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch của kỳ trước liền kề với kỳ thay đổi.
c) Doanh nghiệp phải trình bày trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và khi có những ảnh hưởng đối với Báo cáo tài chính do việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
Như vậy, nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán như sau:
- Tại kỳ kế toán đầu tiên kể từ khi thay đổi, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính sang đơn vị tiền tệ trong kế toán mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình (là trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản) của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (là ngân hàng thương mại mà doanh nghiệp có tần suất hoặc giá trị giao dịch nhiều hơn so với bên khác) tại ngày thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
- Đối với thông tin so sánh (cột kỳ trước) trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch của kỳ trước liền kề với kỳ thay đổi.
- Doanh nghiệp phải trình bày trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và khi có những ảnh hưởng đối với Báo cáo tài chính do việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
Nếu bạn thấy nội dung hữu ích, đừng ngần ngại theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.

.png)
