Nợ thanh toán quá hạn – Có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào không?
Trong quá trình hoạt động, nhiều doanh nghiệp phát sinh tình huống đã nhận hóa đơn đầu vào, kê khai thuế GTGT được khấu trừ, nhưng đến hạn thanh toán, khoản nợ vẫn chưa được chi trả.Vấn đề đặt ra là: liệu hóa đơn đầu vào đó có còn đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT hay không? Nếu bị coi là “nợ quá hạn”, kế toán có cần điều chỉnh giảm thuế đã khấu trừ không?
Tuy nhiên, việc mất quyền khấu trừ chỉ xảy ra khi:
Nếu Công ty A thanh toán sau đó bằng chuyển khoản ngày 15/10/2025, thì được khấu trừ lại khoản thuế 1.000.000 đồng trong kỳ kê khai tháng 10.
→ Lập danh sách các hóa đơn sắp đến hạn để kịp thời chuyển khoản, tránh phải điều chỉnh thuế.
2. Giữ đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
→ Bao gồm sao kê ngân hàng, ủy nhiệm chi, lệnh chuyển khoản… (đây là điều kiện bắt buộc để khấu trừ).
3. Trường hợp khách hàng chậm trả hoặc chưa thanh toán được
→ Nên ký phụ lục hợp đồng gia hạn thời hạn thanh toán, có chữ ký và ngày tháng rõ ràng.
4. Khi đã điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào
→ Ghi rõ trong sổ kế toán, tờ khai thuế GTGT kỳ đó. Khi phát sinh thanh toán sau, kế toán được khấu trừ lại theo đúng số thuế đã điều chỉnh.
5. Theo dõi công văn hướng dẫn của Cục Thuế địa phương
→ Một số Cục Thuế (như TP.HCM, Bình Dương, Đà Nẵng…) đã có công văn hướng dẫn cụ thể cách xử lý hóa đơn quá hạn. Cần đối chiếu để thực hiện thống nhất.
Do đó, nếu doanh nghiệp để nợ quá hạn mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, sẽ phải tạm thời điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ.
1. Căn cứ pháp lý mới nhất về khấu trừ thuế GTGT
Luật Thuế GTGT năm 2024: Quy định nguyên tắc chung về khấu trừ thuế GTGT đầu vào – chỉ được khấu trừ nếu có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và thanh toán đúng quy định.
Nghị định 181/2025/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật GTGT): Làm rõ yêu cầu về hình thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT).
Theo đó, nếu đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng mà doanh nghiệp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, thì phải điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ.
Khi doanh nghiệp thực hiện thanh toán sau đó (bằng chuyển khoản, chứng từ ngân hàng), phần thuế tương ứng sẽ được khấu trừ trở lại trong kỳ phát sinh thanh toán.
2. Khi nào bị coi là “nợ quá hạn” và mất quyền khấu trừ?
Theo quy định, “quá hạn thanh toán” là khi đã đến ngày thanh toán ghi trong hợp đồng nhưng chưa có chứng từ thanh toán hợp lệ.Tuy nhiên, việc mất quyền khấu trừ chỉ xảy ra khi:
- Giao dịch có tổng giá trị ≥ 5 triệu đồng (đã gồm thuế);
- Không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (như chuyển khoản, uỷ nhiệm chi, chứng từ ngân hàng...);
- Và không có phụ lục hợp đồng gia hạn thời gian thanh toán hợp lệ.
3. Ví dụ minh họa
Công ty A mua hàng của Công ty B, hóa đơn giá trị 10.000.000 đồng (gồm 1.000.000 đồng thuế GTGT).- Hợp đồng quy định thanh toán ngày 30/09/2025.
- Đến thời điểm này, Công ty A chưa chuyển khoản mà vẫn nợ nhà cung cấp.
Nếu Công ty A thanh toán sau đó bằng chuyển khoản ngày 15/10/2025, thì được khấu trừ lại khoản thuế 1.000.000 đồng trong kỳ kê khai tháng 10.
4. Lưu ý quan trọng cho kế toán doanh nghiệp
1. Theo dõi thời hạn thanh toán trong hợp đồng→ Lập danh sách các hóa đơn sắp đến hạn để kịp thời chuyển khoản, tránh phải điều chỉnh thuế.
2. Giữ đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
→ Bao gồm sao kê ngân hàng, ủy nhiệm chi, lệnh chuyển khoản… (đây là điều kiện bắt buộc để khấu trừ).
3. Trường hợp khách hàng chậm trả hoặc chưa thanh toán được
→ Nên ký phụ lục hợp đồng gia hạn thời hạn thanh toán, có chữ ký và ngày tháng rõ ràng.
4. Khi đã điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào
→ Ghi rõ trong sổ kế toán, tờ khai thuế GTGT kỳ đó. Khi phát sinh thanh toán sau, kế toán được khấu trừ lại theo đúng số thuế đã điều chỉnh.
5. Theo dõi công văn hướng dẫn của Cục Thuế địa phương
→ Một số Cục Thuế (như TP.HCM, Bình Dương, Đà Nẵng…) đã có công văn hướng dẫn cụ thể cách xử lý hóa đơn quá hạn. Cần đối chiếu để thực hiện thống nhất.
Kết luận
Từ năm 2025, cơ quan thuế siết chặt điều kiện khấu trừ thuế GTGT đối với các khoản thanh toán có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên.Do đó, nếu doanh nghiệp để nợ quá hạn mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, sẽ phải tạm thời điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ.
