10 nhóm hành vi mà cơ quan thuế coi là trốn thuế

Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) được Quốc hội Việt Nam thông qua nhằm hoàn thiện khung pháp lý trong công tác thu thuế và xử lý vi phạm thuế. Một trong những điểm đáng chú ý là việc quy định rõ 10 hành vi bị coi là trốn thuế, chủ động hơn trong việc xác định hành vi sai phạm, hỗ trợ hoạt động thanh tra – kiểm tra thuế.

2. 10 hành vi bị coi là trốn thuế theo quy định mới

Dưới đây là 10 nhóm hành vi mà cơ quan thuế coi là trốn thuế, theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025:

• Không nộp hồ sơ đăng ký/khai thuế

Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; hoặc nộp chậm quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn khiến thiếu số tiền thuế phải nộp.

• Không ghi chép đầy đủ doanh thu

Không ghi chép, phản ánh đầy đủ các khoản doanh thu liên quan đến xác định số thuế phải nộp trên sổ kế toán.

• Không lập hóa đơn hoặc kê khai thiếu

Không lập hóa đơn, không kê khai thuế khi bán hàng hóa – dịch vụ, hoặc ghi giá thấp hơn thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp.

• Sử dụng hóa đơn/chứng từ không hợp pháp

Dùng hóa đơn, chứng từ giả, không hợp pháp để giảm nghĩa vụ thuế, tăng số thuế được hoàn hay giảm.

• Dùng chứng từ sai bản chất giao dịch

Sử dụng chứng từ, giấy tờ không đúng với bản chất giao dịch thực tế nhằm che giấu giao dịch chịu thuế.

• Khai sai hàng hóa XNK và không khắc phục

Khai sai tên hàng, số lượng, trị giá hàng hóa xuất – nhập khẩu để giảm thuế, nhưng không tự khắc phục sau khi phát hiện.

• Cố ý không kê khai hoặc kê khai sai thuế XNK

Cố tình không kê khai hoặc khai sai thuế xuất nhập khẩu nhằm giảm số thuế phải nộp.

• Cấu kết nhập khẩu hàng hóa để trốn thuế

Các hành vi phối hợp, cấu kết với bên liên quan để đưa hàng vào – ra nhằm né nghĩa vụ thuế.

• Sử dụng hàng miễn thuế sai mục đích

Dùng hàng hóa được miễn thuế, không chịu thuế vào mục đích không đúng quy định, trái với chính sách miễn thuế.

• Vẫn kinh doanh khi đã tạm ngừng

Tiếp tục hoạt động kinh doanh, bán hàng, cung cấp dịch vụ trong thời gian tạm ngừng nhưng không thông báo với cơ quan thuế.

3. Vì sao quy định này quan trọng?

Việc luật quy định rõ các hành vi bị coi là trốn thuế giúp:

• Chủ thể thuế (người nộp thuế) dễ dàng hiểu rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính – trốn thuế.
• Cơ quan quản lý dễ dàng xác định vi phạm, xử lý truy thu, phạt hành chính hoặc chuyển hồ sơ sang xử lý hình sự nếu cần.
• Hộ kinh doanh, doanh nghiệp chuẩn hóa nghiệp vụ kế toán – lập hóa đơn – kê khai thuế đúng quy định.

4. Lời khuyên để “tránh rủi ro thuế”

Chủ động:

• Rà soát lại hoạt động kinh doanh, ghi chép đầy đủ sổ sách kế toán;
• Lập hóa đơn – chứng từ theo đúng quy định;
• Nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn;
• Liên hệ cơ quan thuế khi cần trợ giúp để tránh sai sót không đáng có.

5. Kết luận

Việc Luật Quản lý thuế 2025 quy định rõ 10 hành vi bị xem là trốn thuế là bước tiến quan trọng trong quản lý thu thuế. Điều này giúp minh bạch, tránh tình trạng trốn thuế, gian lận thuế, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế tuân thủ pháp luật. Việc nắm bắt những quy định này sẽ giúp các cá nhân, doanh nghiệp chủ động hơn trong việc thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước – tránh bị phạt, truy thu hay xử lý hình sự trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng.