Nhìn vấn đề bằng góc nhìn của người khác: kỹ năng giúp làm việc ít va chạm hơn

Kỹ năng nhìn vấn đề từ góc độ của người khác vì thế không chỉ giúp giao tiếp dễ chịu hơn, mà còn là nền tảng để làm việc hiệu quả và lâu dài trong bất kỳ môi trường nào.

1. Vì sao cùng một vấn đề nhưng mỗi người lại nhìn và phản ứng khác nhau?

Trong môi trường làm việc, không có góc nhìn nào là “trung lập tuyệt đối”. Mỗi người tiếp cận vấn đề dựa trên vai trò, trách nhiệm và áp lực mà họ đang gánh. Điều này lý giải vì sao cùng một đề xuất, người này thấy hợp lý, người khác lại thấy rủi ro. Nếu không nhận ra sự khác biệt này, ta rất dễ quy chụp rằng đối phương khó tính, bảo thủ hoặc thiếu hợp tác.

Một vấn đề thường được nhìn qua nhiều lăng kính khác nhau, chẳng hạn:

• Người chịu trách nhiệm tiến độ sẽ ưu tiên tốc độ và khả năng triển khai nhanh
• Người kiểm soát chất lượng sẽ lo ngại sai sót và hệ quả lâu dài
• Người quản lý chi phí sẽ quan tâm đến ngân sách và hiệu quả tài chính
• Người trực tiếp thực hiện lại nhìn vào khối lượng công việc và nguồn lực thực tế

Khi mỗi người chỉ nói từ góc nhìn của mình mà không hiểu góc nhìn còn lại, cuộc trao đổi dễ rơi vào trạng thái “ai cũng có lý, nhưng không ai nghe ai”. Điều này không chỉ gây mệt mỏi về mặt cảm xúc, mà còn làm chậm quá trình ra quyết định. Lâu dần, các cuộc họp trở thành nơi phòng thủ quan điểm thay vì tìm giải pháp.

Nhìn vấn đề từ góc độ của người khác giúp bạn:

• Nhận ra nguyên nhân thật sự đằng sau sự phản đối
• Phân biệt giữa bất đồng quan điểm và xung đột lợi ích
• Tránh đánh giá con người dựa trên hành vi bề mặt

Khi hiểu rằng mỗi phản ứng đều xuất phát từ một bối cảnh cụ thể, bạn sẽ bớt cảm tính hơn và tiếp cận vấn đề một cách tỉnh táo, logic hơn.

2. Hiểu góc nhìn của người khác giúp bạn bảo vệ quan điểm cá nhân tốt hơn, không phải yếu đi

Nhiều người e ngại rằng việc thấu hiểu người khác đồng nghĩa với việc phải nhượng bộ hoặc từ bỏ quan điểm của mình. Thực tế, điều này hoàn toàn ngược lại. Khi bạn hiểu đối phương đang lo điều gì, sợ rủi ro gì và ưu tiên điều gì, bạn sẽ biết cách bảo vệ quan điểm cá nhân sao cho phù hợp và thuyết phục hơn.

Thay vì phản biện trực diện kiểu “tôi nghĩ cách này đúng hơn”, bạn có thể:

• Gắn quan điểm của mình với mối quan tâm của người đối diện
• Trình bày giải pháp như một cách giải quyết nỗi lo chung
• Điều chỉnh ngôn từ để tránh tạo cảm giác đối đầu

Ví dụ, nếu người khác lo rủi ro, bạn có thể nhấn mạnh:

• Phương án kiểm soát
• Kịch bản dự phòng
• Lợi ích dài hạn thay vì kết quả ngắn hạn

Khi đó, quan điểm cá nhân của bạn không còn là ý kiến riêng lẻ, mà trở thành một đề xuất đã cân nhắc nhiều góc độ. Điều này giúp cuộc trao đổi chuyển từ tranh luận sang hợp tác.

Người có kỹ năng nhìn vấn đề đa chiều thường ít bị cuốn vào tranh cãi cảm xúc, vì họ hiểu rằng mỗi ý kiến đều xuất phát từ một bối cảnh cụ thể. Nhờ nắm được “nỗi lo” và mối quan tâm của người đối diện, họ dễ thuyết phục hơn và trình bày quan điểm đúng trọng tâm. Quan trọng hơn, kỹ năng này giúp họ giữ được mối quan hệ làm việc tích cực ngay cả khi hai bên vẫn còn bất đồng quan điểm.

3. Rèn luyện kỹ năng nhìn vấn đề từ góc độ người khác như thế nào trong công việc hằng ngày?

Kỹ năng này không phải là thứ có được sau một buổi học hay một cuốn sách, mà hình thành từ thói quen tư duy hằng ngày. Điều quan trọng nhất là tạm dừng phản xạ phản biện, thay vào đó là đặt câu hỏi để hiểu.

Bạn có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể:

• Trước khi phản hồi, tự hỏi: Người này đang chịu áp lực gì?
• Khi nghe ý kiến trái chiều, hỏi thêm để làm rõ thay vì kết luận ngay
• Tách vấn đề khỏi cảm xúc và cá nhân

Trong các cuộc trao đổi công việc, hãy tập trung lắng nghe để thực sự hiểu vấn đề thay vì chuẩn bị sẵn lập luận phản bác. Đồng thời, cố gắng nhận diện mối quan tâm cốt lõi ẩn sau lời nói của người đối diện và diễn đạt lại ý của họ để kiểm tra xem mình đã hiểu đúng hay chưa, từ đó hạn chế hiểu lầm và giúp cuộc trao đổi đi đúng trọng tâm.

Việc sử dụng câu hỏi mở cũng rất quan trọng, ví dụ: “Điều anh/chị lo ngại nhất ở phương án này là gì?” hay “Nếu thay đổi điểm này thì rủi ro có giảm không?”,...

Dần dần, bạn sẽ hình thành thói quen nhìn vấn đề đa chiều, nhờ đó giảm được những xung đột không cần thiết, ra quyết định nhanh và chắc chắn hơn, đồng thời xây dựng hình ảnh một người làm việc chín chắn, đáng tin cậy trong mắt đồng nghiệp và cấp trên.

Nhìn vấn đề từ góc nhìn của người khác giúp bạn giao tiếp hiệu quả hơn, giảm va chạm và bảo vệ quan điểm cá nhân một cách khéo léo. Đây là kỹ năng cần thiết để làm việc lâu dài trong môi trường nhiều khác biệt.