Phở Khô Gia Lai (Phở Hai Tô) – Đặc Sản Phố Núi Mang Đậm Hồn Tây Nguyên

Từ xa xưa, phở khô đã là món ăn dân dã gắn bó với đời sống thường nhật của người dân Gia Lai. Trải qua bao vòng xoay của thời gian, món ăn mộc mạc ấy không chỉ tồn tại bền bỉ mà còn vươn mình trở thành một đặc sản trứ danh, được đông đảo thực khách trên khắp Việt Nam yêu thích. Hơn cả một món ăn ngon, phở khô Gia Lai còn là biểu tượng tiêu biểu cho văn hóa ẩm thực vùng núi Tây Nguyên nói chung và phố núi Pleiku nói riêng.

Nhắc đến phở khô, nhiều người sành ăn đều chung một nhận định: nguồn gốc của món ăn độc đáo này gắn liền với tên tuổi ông Nguyễn Thành Mỹ, chủ tiệm ăn Đại Hưng nổi tiếng một thời tại Pleiku. Dù chưa có kết luận chính thức, nhưng với những thực khách lâu năm của phố núi, “phở hai tô” lần đầu họ thưởng thức chính là ở tiệm Đại Hưng do ông Mỹ làm chủ. Đến nay, con gái ông – bà Nguyễn Thị Bích Hồng – vẫn tiếp nối nghề gia truyền, gìn giữ hương vị phở khô làm nên ký ức ẩm thực của biết bao thế hệ.

Điểm đặc biệt đầu tiên khiến phở khô Gia Lai khác biệt hoàn toàn so với các loại phở khác chính là cách trình bày và thưởng thức. Một phần phở khô luôn được phục vụ hai tô riêng biệt, tạo nên tên gọi thân quen và độc đáo: “phở hai tô”.

Tô khô là tô bánh phở chính, sử dụng sợi phở tròn, mảnh, dai mềm, được trộn cùng thịt băm, hành phi, tóp mỡ, giá, rau thơm và đặc biệt là tương đen gia truyền – được xem như “linh hồn” của món phở khô Gia Lai. Tùy khẩu vị, thực khách có thể chọn phở khô gà, phở khô tái bò hoặc phở khô xương bò viên, mỗi loại mang một hương vị riêng nhưng đều giữ được nét mộc mạc, đậm đà của ẩm thực phố núi.

Bên cạnh đó là tô nước dùng – nước lèo được ninh từ xương trong nhiều giờ, có độ sánh vừa phải, béo ngậy nhưng không ngấy. Tô nước dùng thường ăn kèm thịt bò (tái, gân, nạm, gàu…), bò viên hoặc thịt gà, giúp cân bằng hương vị và làm tròn trải nghiệm ẩm thực.

Chính cách phục vụ hai tô tách biệt nhưng bổ trợ hoàn hảo cho nhau đã tạo nên dấu ấn rất riêng của phở khô Gia Lai. “Phở hai tô” không chỉ là một món ăn, mà còn là trải nghiệm ẩm thực độc đáo, khiến thực khách tò mò ngay từ lần đầu và nhớ mãi hương vị phố núi sau khi thưởng thức.

Phở khô Gia Lai chinh phục lòng người không phải bởi sự cầu kỳ, mà bằng chất riêng mộc mạc nhưng tinh tế. Sợi phở ở đây không dẹt như phở truyền thống, mà tròn, nhỏ và dai, gần giống sợi hủ tiếu nhưng được làm hoàn toàn từ gạo địa phương chất lượng cao. Nhờ đó, khi trụng nước sôi và trộn gia vị, sợi phở vẫn giữ được độ dai mềm, thơm mùi gạo, không bở nát hay vón cục.

Tô phở khô trở nên tròn vị nhờ sự hòa quyện của:

Tất cả tạo nên một bản hòa ca hương vị mà chỉ cần ăn một lần, người ta khó có thể quên.

Ít ai biết rằng, phía sau mỗi tô phở khô thơm ngon là cả một hệ sinh thái nghề truyền thống bền bỉ qua nhiều thế hệ. Tại số nhà 42 Bà Triệu (TP. Pleiku) – nơi được xem là cái nôi của nghề làm bánh phở khô – dòng họ Hầu đã gắn bó với nghề tráng bánh phở từ trước thời kỳ giải phóng.

Từ những ngày làm hoàn toàn thủ công, thức trắng đêm tráng bánh, phơi phở bằng than củi giữa mùa mưa, đến nay, nhiều cơ sở đã chuyển sang sản xuất bằng điện và máy móc hiện đại. Tuy vậy, những công đoạn quan trọng vẫn được giữ thủ công để đảm bảo sợi phở đạt độ dai, dẻo và thơm đúng chuẩn – không phụ gia, không đánh đổi chất lượng.

Chính sự gìn giữ bền bỉ ấy đã giúp phở khô Gia Lai không chỉ tồn tại, mà còn vươn xa, có mặt ở nhiều tỉnh thành và cả nước ngoài – nơi những người con Gia Lai xa quê luôn đau đáu nhớ về hương vị “phở hai tô”.

Phở khô Gia Lai không chỉ là món ăn để no bụng, mà còn là câu chuyện của con người, vùng đất và ký ức. Đó là hương vị khiến người Gia Lai tự hào, là món ăn mà mỗi khi nhắc đến, họ luôn muốn giới thiệu với bạn bè phương xa.

Nếu có dịp đặt chân đến phố núi Pleiku, đừng quên gọi cho mình một phần phở hai tô. Bởi đôi khi, chỉ cần một tô phở khô nóng hổi cũng đủ để cảm nhận trọn vẹn hồn cốt của Tây Nguyên – mộc mạc, chân thành và khó quên.