Chính Sách Mới Về Doanh Nghiệp Có Hiệu Lực Tháng 3/2026: 3 Điểm Cần Đặc Biệt Lưu Ý

HCM OANH ACC

12 thg 3, 2026

Tháng 3/2026 đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong hệ thống pháp luật liên quan đến doanh nghiệp, đặc biệt là các quy định về phục hồi – phá sản, đầu tư và ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Dưới đây là 3 chính sách nổi bật mà doanh nghiệp cần nắm rõ để chủ động điều chỉnh kế hoạch hoạt động.

1. Luật Phục hồi, phá sản 2025: Ưu tiên phục hồi doanh nghiệp từ 01/3/2026

Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10, gồm 08 chương, 88 điều và có hiệu lực từ ngày 01/3/2026.

1.1. Mục tiêu trọng tâm

Luật mới sửa đổi, bổ sung các quy định còn vướng mắc trong thực tiễn giải quyết phá sản; đồng thời tạo hành lang pháp lý thuận lợi để:

Doanh nghiệp, hợp tác xã phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh
Tuyên bố phá sản và thanh lý kịp thời các đơn vị không còn khả năng phục hồi

1.2. Những điểm mới đáng chú ý

a. Đổi tên luật

Từ “Luật Phá sản” thành “Luật Phục hồi, phá sản”, thể hiện rõ định hướng ưu tiên phục hồi doanh nghiệp ngay khi có nguy cơ mất khả năng thanh toán.

b. Bổ sung chính sách hỗ trợ của Nhà nước (Điều 4)

Nhà nước có chính sách hỗ trợ về:

Thuế, phí
Tín dụng, lãi suất
Đất đai
Công nghệ, chuyển đổi số
Các biện pháp hỗ trợ khác

Nhằm giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tái cơ cấu, khôi phục hoặc chấm dứt hoạt động một cách có trật tự, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

c. Ngân sách nhà nước tạm ứng chi phí phá sản (Điều 20)

Trong trường hợp người lao động, công đoàn, cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội nộp đơn hoặc doanh nghiệp không đủ tài sản để nộp lệ phí, ngân sách nhà nước sẽ tạm ứng chi phí và được hoàn trả khi bán tài sản.

d. Thủ tục phục hồi độc lập

Chương II quy định thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh độc lập với thủ tục phá sản nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp.

e. Thủ tục rút gọn (Điều 68)

Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, ít chủ nợ hoặc số nợ nhỏ. Thời hạn thực hiện chỉ bằng một nửa so với thủ tục thông thường.

f. Khuyến khích thương lượng, hòa giải (Điều 22)

Các bên được khuyến khích thương lượng trong quá trình giải quyết phục hồi, phá sản.

2. Luật Đầu tư 2025: Cắt giảm nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện từ 01/3/2026

Luật Đầu tư 2025 số 143/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/3/2026 và có nhiều thay đổi đáng chú ý so với Luật Đầu tư 2020.

2.1. Cắt giảm, điều chỉnh ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Phụ lục IV đã cắt giảm hoặc điều chỉnh phạm vi một số ngành nghề như:

Kinh doanh làm thủ tục về thuế
Dịch vụ làm thủ tục hải quan
Dịch vụ phụ trợ bảo hiểm
Cho thuê lại lao động
Giám định thương mại
Tạm nhập, tái xuất thực phẩm đông lạnh
Tạm nhập, tái xuất hàng đã qua sử dụng…

Điều này giúp giảm bớt rào cản gia nhập thị trường cho doanh nghiệp.

2.2. Nhà đầu tư nước ngoài không bắt buộc có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Khoản 2 Điều 19 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.

2.3. Làm rõ phạm vi dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư

Điều 24 liệt kê cụ thể 20 loại dự án phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, bao gồm:

Dự án sử dụng đất, tài nguyên lớn hoặc nhạy cảm
Dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt
Dự án liên quan di sản, đô thị đặc thù
Dự án hạ tầng, bất động sản quy mô lớn
Dự án có yêu cầu đặc biệt

Quy định rõ ràng giúp doanh nghiệp xác định chính xác nghĩa vụ pháp lý trước khi triển khai dự án.

3. Thay đổi về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và quản lý con dấu

Nghị định 58/2026/NĐ-CP sửa đổi một số nghị định liên quan đến doanh nghiệp.

3.1. Sửa đổi Nghị định 96/2016/NĐ-CP

Bổ sung, làm rõ điều kiện về an ninh, trật tự đối với:

Dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ
Kinh doanh quân trang, quân dụng
Cơ sở kinh doanh có yếu tố nước ngoài
Cơ sở hoạt động liên tỉnh, thành phố

3.2. Sửa đổi Nghị định 99/2016/NĐ-CP về quản lý con dấu

Có thay đổi về:

Hồ sơ đăng ký thêm, đăng ký lại con dấu
Hồ sơ đề nghị đổi, cấp lại giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu

Doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời để tránh vi phạm thủ tục hành chính.

Kết luận

Tháng 3/2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực:

Phục hồi và phá sản doanh nghiệp
Đầu tư và ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Quản lý con dấu và điều kiện an ninh trật tự

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát hoạt động hiện tại, cập nhật quy định mới và điều chỉnh chiến lược phù hợp để hạn chế rủi ro pháp lý và tận dụng các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước. Nếu cần tư vấn chi tiết về tác động của các quy định mới đến doanh nghiệp, việc tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý và kế toán là hết sức cần thiết.