Hệ Thống 26 Chuẩn Mực Kế Toán Việt Nam (VAS) – Giải Thích Ngắn Gọn, Dễ Nhớ

 

2. Tóm tắt 26 Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) – Dễ hiểu

Dưới đây là tóm tắt nhanh – gọn – dễ nhớ từng chuẩn mực:

 

VAS 01 – Chuẩn mực chung

Nêu nguyên tắc quan trọng: cơ sở dồn tích, hoạt động liên tục, trọng yếu, thận trọng, nhất quán.
→ Đây là nền tảng của toàn bộ VAS.

VAS 02 – Hàng tồn kho

Hàng tồn kho được ghi nhận theo giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được.
Phương pháp tính giá: FIFO, Bình quân, Đích danh.
→ Khi giá giảm → lập dự phòng giảm giá HTK.

VAS 03 – TSCĐ hữu hình

Tài sản có thời gian sử dụng >1 năm và >30 triệu.
Ghi nhận theo giá gốc, trích khấu hao theo đường thẳng.
→ Khi thanh lý ghi nhận lãi/lỗ.

VAS 04 – TSCĐ vô hình

Bao gồm phần mềm, bản quyền, nhãn hiệu.
Ghi nhận theo giá gốc và phân bổ dần.

VAS 05 – Bất động sản đầu tư

BĐS đầu tư nhằm cho thuê hoặc chờ tăng giá.
Đo lường theo giá gốc, trích khấu hao như TSCĐ.

VAS 06 – Thuê tài sản

Gồm 2 loại:

Thuê hoạt động

Thuê tài chính

Thuê tài chính → ghi nhận tài sản + nợ vay.

VAS 07 – Kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên kết

Sử dụng phương pháp vốn chủ sở hữu để ghi nhận.

VAS 08 – Ảnh hưởng của thay đổi tỷ giá

Doanh nghiệp phải đánh giá lại các khoản mục tiền tệ cuối kỳ theo tỷ giá thực tế.

VAS 10 – Ảnh hưởng của sự kiện sau ngày lập BCTC

Có sự kiện điều chỉnh và không điều chỉnh.
→ Sự kiện quan trọng sau kỳ kế toán phải thuyết minh.

VAS 11 – Hợp đồng xây dựng

Ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ hoàn thành.
→ Công trình kéo dài phải ước tính chi phí – khối lượng hoàn thành.

VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác

Doanh thu được ghi nhận khi chuyển giao rủi ro & lợi ích.
→ Áp dụng cho bán hàng, cung cấp dịch vụ, lãi tiền gửi,…

VAS 15 – Hợp đồng hợp tác kinh doanh

Doanh thu – chi phí được phân chia theo thỏa thuận trong hợp đồng BCC.

VAS 16 – Chi phí đi vay

Chi phí đi vay liên quan trực tiếp đến tài sản dở dang phải vốn hóa.

VAS 17 – Thuế thu nhập doanh nghiệp

Bao gồm:

Thuế TNDN hiện hành

Thuế TNDN hoãn lại

VAS 18 – Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng

Chỉ trích lập dự phòng khi:

Có nghĩa vụ hiện tại

Có khả năng phải chi trả

Ước tính được giá trị
→ Ví dụ: dự phòng bảo hành, kiện tụng.

VAS 19 – Hợp đồng bảo hiểm

Định nghĩa và trình bày thông tin các hợp đồng bảo hiểm.

VAS 21 – Trình bày báo cáo tài chính

Quy định cấu trúc BCTC:

Bảng cân đối

KQKD

Lưu chuyển tiền tệ

Thuyết minh
→ Thông tin phải trung thực, đáng tin cậy, trọng yếu.

VAS 22 – Trình bày bổ sung BCTC của ngân hàng

Áp dụng riêng cho tổ chức tín dụng.

VAS 23 – BCTC hợp nhất và kế toán khoản đầu tư vào công ty con

Công ty mẹ phải lập BCTC hợp nhất.
→ Loại trừ doanh thu – chi phí nội bộ.
→ Ghi nhận lợi thế thương mại.

VAS 24 – Kế toán liên doanh

Ghi nhận phần tài sản – nợ – doanh thu tương ứng với tỷ lệ góp vốn.

VAS 25 – BCTC của các tổ chức dầu khí

Quy định riêng cho đặc thù tìm kiếm – thăm dò – khai thác.

VAS 26 – Thông tin về các bên liên quan

Doanh nghiệp phải thuyết minh giao dịch với:

Công ty mẹ – công ty con

Thành viên HĐQT

Bên thân thiết

3. Ý nghĩa thực tiễn của VAS đối với kế toán

✔ Tạo ra báo cáo tài chính minh bạch
✔ Giảm rủi ro khi bị kiểm toán/thuế kiểm tra
✔ Giúp kế toán ghi nhận đúng – đủ – nhất quán
✔ Là nền tảng khi Việt Nam chuyển sang IFRS

4. Mẹo ghi nhớ nhanh các chuẩn mực kế toán

Nhóm tài sản → VAS 02, 03, 04, 05, 06

Nhóm doanh thu – chi phí → VAS 11, 14, 16, 17

Nhóm tài chính – đầu tư → VAS 07, 08, 23, 24

Nhóm trình bày BCTC → VAS 21, 22, 26

Nhóm đặc thù → VAS 19, 25

5. Kết luận

Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) là nền tảng mà mọi kế toán cần nắm.
Hiểu đúng chuẩn mực giúp bạn:

Ghi nhận đúng bản chất nghiệp vụ

Tránh sai sót khi lập báo cáo tài chính

Tự tin khi làm với kiểm toán – thuế

Có nền tảng để học IFRS trong tương lai.

Thông tin khác

Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn

Nguồn: Tổng hợp