Quy định về thuế thu nhập cá nhân - PIT.

HCM-HANG-ACC

15 thg 3, 2026

Trong hệ thống thuế của mỗi quốc gia, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thu nhập và góp phần đảm bảo công bằng xã hội. Đây là loại thuế trực thu đánh vào phần thu nhập mà mỗi cá nhân nhận được từ tiền lương, tiền công hoặc các nguồn thu nhập hợp pháp khác. Thông qua việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân, Nhà nước không chỉ tạo nguồn thu cho ngân sách mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các tầng lớp trong xã hội.

Thuế thu nhập cá nhân là gì?

Thuế thu nhập cá nhân là một loại thuế trực thu, nghĩa là người có thu nhập chính là người trực tiếp chịu nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước. Khác với các loại thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân không thể chuyển nghĩa vụ thuế sang cho người khác. Vì vậy, loại thuế này phản ánh rõ mối quan hệ giữa người nộp thuế và Nhà nước, đồng thời góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Vai trò của thuế thu nhập cá nhân

Việc đóng thuế vẫn luôn được xem như là một nghĩa vụ của mọi công dân trên lãnh thổ Việt Nam. Bằng khoản đóng góp từ thu nhập cá nhân sẽ làm:

Tăng thêm nguồn thu cho nhà nước, đảm bảo công bằng xã hội.
Góp phần bình ổn khoảng cách chênh lệch xã hội, tầng lớp giàu nghèo.
Làm tăng trưởng nền kinh tế nước nhà, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động, đảm bảo một cuộc sống đầy đủ hơn cho những đối tượng gia cảnh khó khăn bằng những chính sách phúc lợi.
Minh chứng hợp pháp cho nguồn thu nhập của cá nhân. Nhà nước có thể kiểm soát tính hợp pháp

Ai phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

Theo Điều 2 Luật Thuế TNCN được ban hành và sửa đổi năm 2012 có quy định về 2 đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân như sau:

Đối tượng 1: Cá nhân cư trú

Là nhóm người lao động có nhà ở hoặc thuê nhà thường xuyên tại Việt Nam theo quy định của pháp luật và có thời hạn thuê trên 183 ngày trong năm tính thuế hoặc cá nhân có nơi ở thường xuyên ở Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm hoặc 12 tháng kể từ lúc có mặt tại Việt Nam. Được biết ngày đến và ngày đi sẽ được tính là 01 ngày.

Đối với cá nhân cư trú thì có 2 trường hợp cần thực hiện đóng thuế thu nhập cá nhân là:

Cá nhân ký kết hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên
Cá nhân ký kết hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động

Đối tượng 2: Cá nhân không cư trú

Là nhóm người không đủ điều kiện đáp ứng thành cá nhân cư trú thì được xác định thuộc nhóm đối tượng cá nhân không cư trú. Thông thường cá nhân không cư trú là những người nước ngoài đến Việt Nam sống và làm việc.

Lương bao nhiêu phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

Căn cứ theo Điều 1, Nghị quyết 954/UBTVQH14 có quy định về mức giảm trừ gia cảnh như sau:

Đối với người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm)
Đối với người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/người/tháng.

Như vậy, người có mức lương từ 11.000.000 VNĐ/tháng mà không có người phụ thuộc sẽ phải đóng thuế thu nhập cá nhân. Người nộp thuế có càng nhiều người phụ thuộc thì mức lương phải đóng thuế thu nhập cá nhân càng cao. Cụ thể tại bảng sau:

Tóm lại, thuế thu nhập cá nhân là một trong những loại thuế quan trọng trong hệ thống thuế của mỗi quốc gia. Với các đặc điểm như là loại thuế trực thu, áp dụng đối với cá nhân có thu nhập và được tính theo nguyên tắc lũy tiến, thuế thu nhập cá nhân không chỉ tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần điều tiết thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Việc hiểu rõ các đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân sẽ giúp mỗi cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm đối với xã hội và Nhà nước.