5 điểm mới cốt lõi về thuế TNCN áp dụng từ ngày 01/7/2026

1. Bổ Sung 5 Khoản Thu Nhập Được Miễn Thuế TNCN: "Trải Thảm Đỏ" Cho Đổi Mới Sáng Tạo

Trong bối cảnh nền kinh tế số và cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang tăng tốc, việc thu hút và giữ chân nhân tài trong các lĩnh vực công nghệ cao trở thành bài toán sống còn. Nhận thức rõ điều này, tại Chương III – Mục 1 (từ Điều 18 đến Điều 38) của dự thảo, Bộ Tài chính đã nâng tổng số nhóm thu nhập được miễn thuế lên 21 nhóm. Trong đó, đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của 5 khoản thu nhập hoàn toàn mới được đưa vào diện miễn thuế:
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
-Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ khi được thương mại hóa thành công.
- Thu nhập của các nhà đầu tư, chuyên gia, và sáng lập viên (founders) hoạt động trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công của nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao (ưu đãi miễn thuế trong vòng 05 năm).
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao trực tiếp thực hiện nghiên cứu, phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược (ưu đãi miễn thuế trong vòng 05 năm).

Tác động thực tế:

Đề xuất này cho thấy tư duy lập pháp rất cởi mở và mang tính chiến lược dài hạn. Việc quy định cụ thể tại Điều 41 và Điều 42 của dự thảo về việc miễn thuế 5 năm đối với nhân sự làm việc trong các dự án vi mạch bán dẫn, chip, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tại các khu công nghệ số tập trung chính là cú hích tài chính cực lớn.
Thay vì phải nộp một khoản thuế lũy tiến có thể lên tới 35% cho phần thu nhập cao, các chuyên gia công nghệ sẽ được giữ lại trọn vẹn thành quả lao động của mình. Điều này không chỉ giúp các doanh nghiệp công nghệ trong nước dễ dàng chiêu mộ chuyên gia toàn cầu mà còn thúc đẩy làn sóng khởi nghiệp (startup) phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.

2. Nâng Ngưỡng Thu Nhập Vãng Lai Khấu Trừ Thuế: Tin Vui Cho Cộng Đồng Freelancer

Nếu như trước đây, quy định về thuế đối với thu nhập vãng lai luôn là "nỗi ác mộng" đối với những người làm tự do, cộng tác viên hoặc người lao động ký hợp đồng ngắn hạn dưới 3 tháng, thì dự thảo mới đã mang lại một sự điều chỉnh đầy nhân văn.
Căn cứ vào khoản 2 Điều 50 của dự thảo, ngưỡng thu nhập vãng lai bắt đầu bị khấu trừ thuế TNCN tại nguồn (mức 10%) đã được nâng lên từ 03 triệu đồng/lần trở lên.

So sánh với quy định hiện hành: Theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, mức ngưỡng này chỉ là 02 triệu đồng/lần. Như vậy, dự thảo đã đề xuất tăng thêm 01 triệu đồng cho mỗi lần chi trả thu nhập.

Tác động thực tế:

Sự thay đổi này phản ánh đúng thực tế biến động của giá cả thị trường và mức sống của người dân sau nhiều năm. Đối với một sinh viên đi làm thêm, một cộng tác viên viết bài hay một shipper công nghệ, việc nhận một khoản thù lao từ 2 đến 2,9 triệu đồng sẽ không còn bị trừ ngay 10% tại nguồn như trước nữa.

Họ sẽ nhận trọn vẹn số tiền để trang trải cuộc sống ngay lập tức, giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính phức tạp liên quan đến việc làm hồ sơ cam kết (Mẫu 08/CK-TNCN) hoặc chờ đợi quyết toán hoàn thuế vào cuối năm.

3. Thay Đổi Bước Ngoặt Về Thu Nhập Từ Tiền Lương, Tiền Công

Thu nhập từ tiền lương, tiền công là nguồn thu phổ biến nhất và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong sắc thuế TNCN. Dự thảo Nghị định năm 2025 đã đưa ra 3 điều chỉnh mang tính đột phá nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động có hợp đồng.

3.1 Tăng gấp 3 lần mức trừ đối với Quỹ hưu trí tự nguyện

Theo khoản 2 Điều 8 của dự thảo, khi tính thuế TNCN, người lao động sẽ được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế tối đa không quá 03 triệu đồng/tháng đối với các khoản đóng góp vào quỹ hưu trí tự nguyện (bao gồm cả phần doanh nghiệp đóng thay và phần cá nhân tự đóng).
Mức này tăng vượt bậc so với quy định cũ tại khoản 8 Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP (vốn chỉ giới hạn khống chế tối đa là 01 triệu đồng/tháng).
Ý nghĩa: Đề xuất này khuyến khích người dân chủ động tham gia các gói bảo hiểm hưu trí tư nhân, giảm tải áp lực cho hệ thống an sinh xã hội nhà nước (BHXH), đồng thời giúp người lao động tích lũy tài chính tốt hơn cho tuổi già mà không lo bị gánh nặng thuế làm giảm thu nhập hiện tại.

3.2 Nâng mức trần chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa

Khoản lợi ích từ tiền ăn trưa, ăn giữa ca do người sử dụng lao động chi trả luôn là phần hỗ trợ thiết thực cho bữa ăn của công nhân viên. Tại điểm g khoản 2 Điều 8 dự thảo mới, phần chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa cho người lao động sẽ chỉ tính vào thu nhập chịu thuế đối với phần vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng. Điều này đồng nghĩa với việc khoản chi từ 1,2 triệu đồng/tháng trở xuống hoàn toàn được loại trừ khi tính thuế.
Mặc dù quy định khống chế tối đa 730.000 đồng/tháng trước đây (theo Thông tư 26/2016/TT-BLĐTBXH) đã từng bị bãi bỏ bởi các văn bản kỹ thuật vào năm 2025, việc luật hóa rõ ràng con số 1,2 triệu đồng/tháng trong Nghị định mới giúp các doanh nghiệp có cơ sở pháp lý vững chắc để nâng cao chất lượng bữa ăn cho người lao động, tái tạo sức lao động mà không làm tăng nghĩa vụ thuế của nhân viên.

3.3 Miễn thuế toàn bộ đối với trợ cấp thôi việc, mất việc làm vượt mức

Đây có thể coi là quy định mang tính đột phá và nhân văn nhất của Luật Thuế TNCN 2025. Theo điểm i khoản 3 Điều 8 dự thảo, các khoản trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, mất việc làm theo quy định pháp luật đều không tính vào thu nhập chịu thuế.
Đặc biệt, trong trường hợp doanh nghiệp chủ động chi trả khoản trợ cấp thôi việc, mất việc làm cao hơn mức quy định tối thiểu của Bộ luật Lao động (được ghi nhận trong thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính hoặc hợp đồng lao động), thì phần chi trả thực tế vượt mức này cũng hoàn toàn được miễn thuế.
Phân tích tác động: Sự thay đổi này thể hiện tinh thần đồng hành, chia sẻ sâu sắc của Nhà nước đối với người lao động khi họ rơi vào hoàn cảnh mất việc làm hoặc mất nguồn thu nhập ổn định. Nó loại bỏ hoàn toàn nghịch lý trước đây khi người lao động được doanh nghiệp hỗ trợ thêm một khoản tiền an ủi lúc nghỉ việc lại phải trích một phần để nộp thuế.

4. Quản Lý Chặt Chẽ Và Chi Tiết Thu Nhập Tính Thuế Đối Với Các Loại Hình Mới

1. Thu nhập từ việc chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn”.Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon (Carbon credits).
2. Thu nhập từ việc chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.

Cách tính thuế: Số thuế TNCN phải nộp cho các loại hình thu nhập này được xác định bằng:

Thuế phải nộp = (Thu nhập tính thuế - 20 triệu đồng) x 5%
(Thu nhập tính thuế là phần vượt trên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh giao dịch).

Phân tích tác động:

Việc bổ sung các quy định này giúp lấp đầy các khoảng trống pháp lý, tạo ra một sân chơi minh bạch, công bằng. Giao dịch tín chỉ các-bon hay đấu giá biển số xe đẹp đang là những thị trường có giá trị cực lớn và sôi động tại Việt Nam.
Quy định rõ ràng mức thuế suất cố định 5% cho phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng giúp người dân và nhà đầu tư dễ dàng tự tính toán nghĩa vụ tài chính, đồng thời ngăn chặn thất thu ngân sách nhà nước đối với các tài sản số và tài sản công đặc thù.

5. Mở Rộng Diện Người Phụ Thuộc: Con Trên 18 Tuổi Được Giảm Trừ Gia Cảnh Rộng Rãi Hơn

Tác động thực tế:

Lời Kết: Người Lao Động Cần Chuẩn Bị Những Gì?