Phí bản quyền trả cho nước ngoài: Khi nào phải nộp thuế FCT

2.2. Thanh toán cho quyền khai thác tài sản trí tuệ.

Ngoài phần mềm, doanh nghiệp Việt Nam có thể trả phí cho công ty nước ngoài để sử dụng hoặc khai thác:

Trong các trường hợp này, hợp đồng thường quy định rõ phạm vi, thời hạn, lãnh thổ và mục đích sử dụng quyền được cấp. Ví dụ, một doanh nghiệp Việt Nam ký hợp đồng với công ty nước ngoài để được sử dụng một nhãn hiệu trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam và trả một khoản phí định kỳ. Khoản tiền này cần được xem xét về bản chất là khoản thanh toán cho quyền khai thác tài sản trí tuệ và có thể phát sinh nghĩa vụ thuế nhà thầu. Do đó, ngay từ khi đàm phán hợp đồng, doanh nghiệp nên xác định rõ bản chất quyền được cấp để có phương án thuế phù hợp.

2.3. Phân biệt phí bản quyền và phí dịch vụ phần mềm.

Đây là vấn đề doanh nghiệp thường gặp khi sử dụng các sản phẩm công nghệ từ nước ngoài. Một hợp đồng phần mềm có thể đồng thời bao gồm:

Nếu toàn bộ khoản phí được gộp thành một khoản mà không xác định rõ từng cấu phần, việc xác định nghĩa vụ thuế có thể trở nên phức tạp. Vì vậy, doanh nghiệp nên rà soát hợp đồng và hóa đơn để xác định chính xác mình đang trả tiền cho quyền sử dụng tài sản trí tuệ, dịch vụ phần mềm hay một gói dịch vụ kết hợp.

3. Phí bản quyền trả cho nước ngoài có phải nộp thuế nhà thầu?

Nếu doanh nghiệp Việt Nam trả thu nhập cho tổ chức nước ngoài và khoản thu nhập thuộc phạm vi áp dụng thuế nhà thầu, doanh nghiệp cần xác định phương pháp và tỷ lệ thuế phù hợp. Đối với trường hợp nhà thầu nước ngoài không đáp ứng điều kiện để trực tiếp đăng ký, kê khai và nộp thuế tại Việt Nam theo phương pháp quy định, doanh nghiệp Việt Nam có trách nhiệm thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế nhà thầu theo quy định.

3.1. Thuế TNDN đối với thu nhập từ tiền bản quyền.

Theo quy định về thuế nhà thầu, thu nhập từ tiền bản quyền thuộc nhóm thu nhập chịu thuế TNDN nhà thầu. Tỷ lệ thuế TNDN tính trên doanh thu tính thuế đối với tiền bản quyền là 10%. Ví dụ, doanh nghiệp Việt Nam phải thanh toán cho công ty nước ngoài khoản phí bản quyền là 100 triệu đồng, giả định khoản thanh toán được xác định là thu nhập từ bản quyền và thuộc trường hợp áp dụng tỷ lệ thuế TNDN tương ứng 10%.

Thuế TNDN nhà thầu được xác định: 100 triệu đồng × 10% = 10 triệu đồng.

Như vậy, nếu doanh nghiệp Việt Nam là bên có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay, doanh nghiệp cần tính đến khoản thuế này trước khi thực hiện thanh toán. Tuy nhiên, đây chỉ là ví dụ minh họa. Khi xử lý giao dịch thực tế, doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng, phương pháp tính thuế, điều khoản về giá trị thanh toán và các quy định áp dụng tại thời điểm phát sinh giao dịch.

3.2. Thuế GTGT đối với các khoản phí phần mềm.

Thuế GTGT cần được xác định riêng với thuế TNDN. Doanh nghiệp không nên mặc định rằng cứ phát sinh thuế TNDN nhà thầu thì đồng thời phát sinh thuế GTGT với cùng một tỷ lệ. Đối với sản phẩm và dịch vụ phần mềm, doanh nghiệp cần căn cứ quy định về thuế GTGT và pháp luật chuyên ngành để xác định đúng đối tượng. Điểm quan trọng là phải xác định chính xác khoản thanh toán thuộc:

Việc phân loại này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách xác định thuế GTGT nhà thầu.

3.3. Trường hợp khoản thanh toán bao gồm cả bản quyền và dịch vụ.

Đây là trường hợp doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Ví dụ, một công ty nước ngoài cung cấp gói phần mềm với tổng giá trị 500 triệu đồng, trong đó bao gồm:

Nếu hợp đồng chỉ ghi một khoản phí tổng cộng mà không phân tách, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc xác định tỷ lệ thuế áp dụng cho từng phần. Do đó, tốt nhất doanh nghiệp nên thỏa thuận rõ trong hợp đồng:

Việc phân tách rõ ràng ngay từ đầu không chỉ hỗ trợ công tác thuế mà còn giúp doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát chi phí và hồ sơ kế toán.

4. Những trường hợp doanh nghiệp dễ nhầm lẫn khi thanh toán phí phần mềm.

4.1. Phí bản quyền và phí dịch vụ.

Hai khoản này có thể xuất hiện cùng lúc trong một hợp đồng nhưng không nhất thiết có cùng bản chất thuế. Doanh nghiệp cần xác định rõ mình đang trả tiền để được quyền sử dụng một tài sản trí tuệ hay đang trả tiền cho một hoạt động dịch vụ do nhà cung cấp thực hiện.

4.2. Phí license và phí bảo trì.

Một số nhà cung cấp phần mềm thu phí license cùng với phí bảo trì hoặc hỗ trợ kỹ thuật. Nếu không tách riêng, kế toán có thể gặp khó khăn khi xác định phần doanh thu thuộc bản quyền và phần thuộc dịch vụ.

4.3. Phí phần mềm và phí tư vấn.

Một doanh nghiệp có thể vừa mua phần mềm vừa thuê chuyên gia nước ngoài tư vấn triển khai. Trong trường hợp này, doanh nghiệp nên tách riêng hai hoạt động để có cơ sở xác định nghĩa vụ thuế phù hợp.

4.4. Khoản thanh toán trực tiếp và khoản phân bổ từ công ty mẹ.

Trong các tập đoàn đa quốc gia, công ty mẹ có thể ký hợp đồng mua phần mềm hoặc dịch vụ công nghệ dùng chung cho toàn hệ thống rồi phân bổ chi phí cho công ty con. Khi đó, doanh nghiệp Việt Nam không nên chỉ dựa vào tên gọi như “cost allocation” hoặc “recharge” để kết luận khoản thanh toán không thuộc phạm vi thuế nhà thầu. Cần xem xét công ty mẹ chỉ thực hiện việc thanh toán và phân bổ chi phí hay thực tế đang cung cấp quyền sử dụng hoặc dịch vụ cho công ty con.

4.5. Hợp đồng có nhiều loại dịch vụ nhưng không tách riêng giá trị.

Đây là một trong những tình huống dễ phát sinh tranh luận nhất. Nếu hợp đồng bao gồm phần mềm, tư vấn, bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật nhưng chỉ ghi một mức phí tổng, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi chứng minh căn cứ tính thuế. Vì vậy, việc phân tách ngay từ giai đoạn ký kết hợp đồng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý thuế.

5. Kết luận.

Thanh toán phí bản quyền và phí phần mềm cho công ty nước ngoài là hoạt động ngày càng phổ biến trong quá trình hội nhập và chuyển đổi số. Tuy nhiên, việc xác định nghĩa vụ thuế nhà thầu không nên dựa đơn thuần vào tên gọi của khoản phí trên hợp đồng hoặc invoice. Doanh nghiệp cần phân tích bản chất giao dịch, quyền được cung cấp, dịch vụ đi kèm và cơ chế thanh toán để xác định đúng loại thu nhập và nghĩa vụ thuế. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến giá gross/net, điều khoản gross - up, hồ sơ hợp đồng, chứng từ thanh toán và quy định về khai thuế mới từ ngày 01/07/2026. Thông tư 89/2026/TT-BTC hiện là một trong những văn bản quan trọng cần được cập nhập khi thực hiện thủ tục quản lý và khai thuế nhà thầu nước ngoài.

Đặc biệt, với những hợp đồng có nhiều cấu phần như bản quyền phần mềm, bảo trì, hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn, việc phân tách rõ nội dung và giá trị ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế đáng kể rủi ro. Từ góc nhìn của AGS, chủ động rà soát thuế nhà thầu trước khi ký hợp đồng và thanh toán cho đối tác nước ngoài là giải pháp cần thiết để doanh nghiệp kiểm soát chi phí, chuẩn hóa hồ sơ và giảm thiểu các vấn đề có thể phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.