Ưu Đãi Thuế TNDN Cho Doanh Nghiệp Phần Mềm: Điều Kiện Và Hiểu Nhầm Thường Gặp

HCM Dương ACC

24 thg 9, 2025

Bạn là nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm lĩnh vực được ưu đãi thuế tại Việt Nam? Hay bạn là kế toán doanh nghiệp băn khoăn liệu hoạt động gia công phần mềm có được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hay không?

Câu trả lời tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật và pháp lý. Trong bài viết này, AGS sẽ giúp bạn làm rõ những hiểu nhầm thường gặp, đồng thời chỉ ra điều kiện để gia công phần mềm được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo quy định mới nhất.

1. Khung pháp lý về ưu đãi thuế TNDN cho phần mềm

Theo Luật Thuế TNDN, Nghị định 218/2013/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn, hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm thuộc danh mục ngành nghề ưu đãi đầu tư. Cụ thể, doanh nghiệp được hưởng:

Thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm.
Miễn thuế 4 năm.
Giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Đây là mức ưu đãi rất lớn, giúp doanh nghiệp công nghệ giảm gánh nặng chi phí và tăng sức cạnh tranh. Tuy nhiên, để được hưởng, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện cụ thể.

2. Hiểu nhầm thường gặp về ưu đãi thuế phần mềm

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, dễ mắc sai lầm khi áp dụng ưu đãi thuế TNDN cho phần mềm. Một số nhầm lẫn phổ biến gồm:

Gia công phần mềm = dịch vụ CNTT = sản xuất phần mềm?
Không đúng. Chỉ những hoạt động tạo ra sản phẩm phần mềm thuộc Danh mục sản phẩm phần mềm (ban hành tại Quyết định 09/2021/QĐ-TTg) mới được ưu đãi.
Có mã ngành kinh doanh phần mềm thì được ưu đãi.
Sai. Doanh nghiệp phải chứng minh quy trình sản xuất phần mềm (lập kế hoạch, phân tích, thiết kế, lập trình, kiểm thử, bàn giao).
Không cần hồ sơ chứng minh.
Thực tế, cơ quan thuế có quyền bác bỏ ưu đãi nếu doanh nghiệp không có tài liệu đầy đủ (hợp đồng, tài liệu kỹ thuật, biên bản nghiệm thu…).

3. Điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế TNDN cho phần mềm

Doanh nghiệp muốn áp dụng ưu đãi cần đáp ứng cả hai điều kiện:

Sản phẩm phần mềm thuộc danh mục ban hành: ví dụ phần mềm hệ thống, phần mềm ứng dụng quản lý doanh nghiệp, phần mềm bảo mật, AI, big data…
Tuân thủ quy trình sản xuất phần mềm: gồm các giai đoạn:

Lập kế hoạch dự án.
Phân tích và thiết kế.
Lập trình, viết code.
Kiểm thử, chạy thử.
Nghiệm thu và bàn giao cho khách hàng.

4. Checklist hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị

Để đảm bảo ưu đãi không bị bác bỏ, kế toán cần lưu giữ các tài liệu sau:

Giấy phép kinh doanh, điều lệ ghi rõ ngành nghề phần mềm.
Hợp đồng phát triển phần mềm, phụ lục kỹ thuật.
Tài liệu thiết kế, kế hoạch dự án, nhật ký code, báo cáo kiểm thử.
Biên bản nghiệm thu, bàn giao sản phẩm.
Bằng chứng về sản phẩm nằm trong danh mục được ưu đãi.
Tờ khai quyết toán thuế TNDN thể hiện rõ ưu đãi áp dụng.

5. Ví dụ thực tế

Công ty A (FDI, gia công phần mềm quản lý nhân sự): Có đầy đủ quy trình sản xuất, hợp đồng xuất khẩu phần mềm, chứng minh sản phẩm thuộc danh mục. → Được áp dụng ưu đãi.
Công ty B (dịch vụ bảo trì hệ thống CNTT): Không tạo sản phẩm phần mềm mới, chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ. → Không đủ điều kiện hưởng ưu đãi.
Công ty C (startup AI): Phát triển ứng dụng AI nhưng không lập đầy đủ hồ sơ thiết kế, kiểm thử. Khi thanh tra, cơ quan thuế bác bỏ ưu đãi. → Bị truy thu thuế và phạt.

6. Hậu quả nếu áp dụng sai

Nếu doanh nghiệp áp dụng ưu đãi mà không đủ điều kiện, rủi ro gồm:

Bị truy thu thuế TNDN cho toàn bộ giai đoạn đã miễn/giảm.
Phạt chậm nộp, phạt hành chính theo Luật Quản lý thuế.
Ảnh hưởng uy tín, mất niềm tin với nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

7. Lời khuyên cho doanh nghiệp phần mềm

Thực hiện từ đầu: Ngay khi thành lập, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sản xuất.
Có bộ phận kế toán – pháp lý theo dõi sát quy định.
Thường xuyên cập nhật quy định mới (ví dụ danh mục phần mềm được ưu đãi có thể thay đổi).
Nếu chưa chắc chắn, nên tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn thuế để tránh rủi ro.

8. Kết luận

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.