Điểm mới Tài khoản 215 – Tài sản sinh học theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC trong hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp. Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc bổ sung Tài khoản 215 – Tài sản sinh học. Đây là tài khoản hoàn toàn mới, nhằm phản ánh rõ ràng hơn các hoạt động sản xuất nông nghiệp của doanh nghiệp, giúp nâng cao tính minh bạch và khả năng quản lý tài sản sinh học trên báo cáo tài chính.

Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ khái niệm, nội dung phản ánh, kết cấu tài khoản cũng như các điểm mới quan trọng của Tài khoản 215 theo quy định mới.

Tài khoản 215 - Tài sản sinh học là tài khoản mới được bổ sung theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01/2026. Trước đó, hệ thống tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC chưa có tài khoản riêng để phản ánh tài sản sinh học.

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng, giảm của tài sản sinh học trong hoạt động nông nghiệp, bao gồm cả các tài sản sinh học được tạo ra từ cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ của doanh nghiệp và sản phẩm nông nghiệp tại thời điểm thu hoạch.

Tài sản sinh học được hiểu là các cây trồng hoặc vật nuôi sống do doanh nghiệp quản lý trong quá trình biến đổi sinh học, có khả năng tạo ra sản phẩm nông nghiệp hoặc phát sinh thêm tài sản sinh học khác trong tương lai.

Tài khoản 215 phản ánh giá trị và biến động của các tài sản sinh học gắn với hoạt động sản xuất nông nghiệp của doanh nghiệp. Điều này bao gồm cây trồng, vật nuôi sống và sản phẩm nông nghiệp tại thời điểm thu hoạch trước khi được chế biến hoặc tiêu thụ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tài khoản này không dùng để phản ánh cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ hoặc súc vật làm việc mang tính chất tài sản cố định. Ví dụ như động vật biểu diễn trong rạp xiếc, động vật trong vườn thú hoặc chó nghiệp vụ phục vụ nhiệm vụ chuyên môn. Những đối tượng này được hạch toán vào Tài khoản 211 – Tài sản cố định hữu hình.

Việc phân biệt rõ phạm vi áp dụng giúp doanh nghiệp tránh nhầm lẫn giữa tài sản sinh học phục vụ sản xuất nông nghiệp và tài sản cố định phục vụ hoạt động lâu dài.

Tài khoản 215 phản ánh biến động tài sản sinh học trong kỳ kế toán. Bên Nợ ghi nhận các khoản tăng như mua giống, nuôi trồng, chăm sóc hoặc đầu tư thêm; trong khi bên Có phản ánh các khoản giảm do khấu hao, thanh lý, bán hoặc tổn thất tài sản. Số dư bên Nợ thể hiện giá trị tài sản sinh học còn lại tại thời điểm lập báo cáo tài chính.

Theo quy định mới, tài khoản này được chia thành các tài khoản chi tiết để theo dõi từng nhóm tài sản sinh học cụ thể. Trong đó, TK 2151 dùng để theo dõi súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ và được phân chia theo giai đoạn trưởng thành cũng như giá trị khấu hao lũy kế; TK 2152 áp dụng cho súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần; và TK 2153 dùng cho cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần. Doanh nghiệp có thể mở thêm tài khoản chi tiết phù hợp với đặc điểm sản xuất và yêu cầu quản lý nội bộ.

Điểm mới quan trọng khi áp dụng Tài khoản 215 theo Thông tư 99

Việc bổ sung Tài khoản 215 đánh dấu bước thay đổi đáng kể trong hệ thống kế toán doanh nghiệp, đặc biệt đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Trước đây, nhiều loại tài sản sinh học được phản ánh phân tán trong các tài khoản khác nhau, gây khó khăn cho việc theo dõi và đánh giá hiệu quả sản xuất. Việc có một tài khoản riêng giúp doanh nghiệp quản lý tập trung hơn các tài sản sinh học và dễ dàng kiểm soát biến động giá trị.

Ngoài ra, hệ thống tài khoản chi tiết theo giai đoạn trưởng thành của súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ cũng là điểm mới đáng chú ý. Cách phân chia này giúp doanh nghiệp theo dõi vòng đời tài sản chính xác hơn, đồng thời phục vụ việc trích khấu hao và đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản theo từng giai đoạn.

Thông tư mới cũng nhấn mạnh việc phân biệt giữa tài sản sinh học và tài sản cố định hữu hình, nhằm đảm bảo việc ghi nhận đúng bản chất kinh tế của từng loại tài sản. Đây là điểm quan trọng giúp hạn chế sai sót trong hạch toán và nâng cao chất lượng thông tin tài chính.

Khi áp dụng Tài khoản 215, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh. Đồng thời, cần theo dõi đầy đủ quá trình hình thành, biến động và giá trị còn lại của từng loại tài sản sinh học nhằm phục vụ công tác quản lý nội bộ và lập báo cáo tài chính.

Ngoài ra, việc phân loại đúng tài sản sinh học và tài sản cố định là yêu cầu quan trọng. Các cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ hoặc súc vật làm việc có bản chất tài sản cố định cần được ghi nhận theo quy định của Tài khoản 211 thay vì Tài khoản 215.

Sự xuất hiện của Tài khoản 215 – Tài sản sinh học theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán tại Việt Nam. Việc áp dụng đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài sản và chất lượng thông tin tài chính.