Luật Đầu tư - Cơ hội mới nhưng cần thực thi rõ ràng và khả thi

HCM NHUNG JP

22 thg 2, 2026

Gần đây, khi Quốc hội thảo luận dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), nhiều ý kiến cho rằng văn bản này mang theo kỳ vọng lớn - giúp tháo gỡ rào cản, kích thích đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Hãy cùng AGS tìm hiểu thêm trong bài viết dưới đây nhé.

Bối cảnh sửa đổi Luật Đầu tư

Trong những năm gần đây, môi trường đầu tư của Việt Nam liên tục thay đổi theo yêu cầu thực tiễn: thu hút FDI chất lượng cao, thúc đẩy kinh tế xanh, đổi mới công nghệ và cải cách thủ tục hành chính. Luật Đầu tư hiện hành dù đã tạo nền tảng pháp lý cho nhiều tiến bộ, nhưng khi triển khai thực tế vẫn phát sinh không ít vướng mắc:
- Nhiều khái niệm mới chưa được định nghĩa rõ.
- Các luật liên quan (đất đai, quy hoạch, doanh nghiệp…) chưa đồng bộ.
- Quy trình cấp phép vẫn phức tạp giữa các cấp, bộ, ngành.

Do đó, việc sửa đổi nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý, tạo ra khung đầu tư minh bạch hơn, thuận lợi hơn và tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

Những điểm mới doanh nghiệp - nhà đầu tư kỳ vọng

Luật sửa đổi theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư. Điều này giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian, phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ, mở rộng khung pháp lý cho các hoạt động đầu tư - cả trong nước lẫn quốc tế, tạo môi trường minh bạch, ổn định hơn nhờ hệ thống pháp luật được rà soát, đồng bộ. Điều này rất cần thiết để hút và giữ chân nhà đầu tư.

Với các cải cách này, nếu được thực hiện tốt, Việt Nam có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với dòng vốn đầu tư từ doanh nghiệp trong nước đến nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo thêm việc làm.

Những lo ngại - Vì sao “Luật tốt” chưa hẳn “môi trường tốt”

Tuy có nhiều điểm tích cực, nhưng các đại biểu khác nhau đã chỉ ra nhiều nội dung trong dự thảo cần được rà soát và làm rõ trước khi thông qua.

Một số khái niệm mới như “khu thương mại tự do”, “khu công nghệ cao”, “khu công nghệ số tập trung” theo đại biểu Đỗ Thị Việt Hà, cần được định nghĩa thấu đáo để tránh hiểu sai, áp dụng linh hoạt tuỳ người hiểu.

Quy định về ưu đãi đầu tư (ví dụ: “dự án sử dụng nhiều lao động”) nếu không định lượng rõ ràng, dễ dẫn tới việc ưu đãi không đúng mục tiêu, thậm chí lãng phí nguồn lực.

Hình thức góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, cần có khung pháp lý rõ ràng, đặc biệt khi liên quan đến lĩnh vực nhạy cảm như quốc phòng, an ninh.

Việc phân quyền, thẩm quyền phê duyệt đầu tư, phê duyệt dự án - một số quy định hiện còn chồng chéo, nếu không được sắp xếp lại sẽ tạo ra “rào cản giấy tờ” mới, dù mục tiêu là cắt giảm thủ tục.

Quy định về thời hạn hoạt động dự án, chấm dứt dự án, nghĩa vụ ký quỹ... nếu không minh bạch, rõ ràng sẽ khiến doanh nghiệp e dè khi đầu tư dài hạn.

Vì sao cần sửa đổi kỹ, cân nhắc thực tiễn trước khi áp dụng

Luật không chỉ đơn thuần là văn bản mà là bộ khung điều chỉnh toàn bộ hoạt động đầu tư, phát triển doanh nghiệp, và cả cơ chế quản lý nhà nước. Nếu một vài chi tiết bị lỏng, thiếu rõ ràng có thể gây ra các hệ lụy:

- Pháp luật “lỏng lẻo”, hiểu mỗi nơi một kiểu dẫn đến tranh chấp, lạm dụng ưu đãi, bất bình đẳng cạnh tranh.

- Doanh nghiệp lớn e dè đầu tư dài hạn; doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận ưu đãi nếu tiêu chí không rõ ràng.

- Nhà đầu tư, đặc biệt nhà đầu tư nước ngoài thiếu tin tưởng vào môi trường pháp luật dẫn đến việc giảm động lực đầu tư.

Vì thế, sửa đổi Luật là cần thiết, nhưng việc bảo đảm đồng bộ từ khái niệm, điều khoản, hướng dẫn thực thi quan trọng không kém.

Tác động dự kiến đối với doanh nghiệp Việt Nam

Doanh nghiệp sản xuất - xuất khẩu

Cơ hội:

Hưởng ưu đãi khi đầu tư công nghệ mới.
Mở rộng thị trường nhờ khu thương mại tự do.

Rủi ro:

Thủ tục ưu đãi vẫn phức tạp nếu khái niệm chưa rõ.

Doanh nghiệp dịch vụ - công nghệ

Cơ hội:

Làm việc trong các khu công nghệ số, khu đổi mới sáng tạo.
Dễ thu hút vốn đầu tư mạo hiểm.

Rủi ro:

Thiếu hướng dẫn cụ thể về tiêu chí “công nghệ cao”.

Doanh nghiệp FDI

Cơ hội:

Môi trường minh bạch hơn.
Thủ tục góp vốn - mua cổ phần được đơn giản hóa.

Rủi ro:

Các dự án liên quan đến dữ liệu, an ninh mạng có thể bị kiểm soát chặt hơn.

Kết luận

Luật Đầu tư (sửa đổi) là một bước tiến quan trọng và được kỳ vọng tạo ra “sân chơi” minh bạch, thuận lợi hơn cho cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Đối với doanh nghiệp, việc chuẩn bị sớm sẽ giúp nắm bắt cơ hội, hạn chế rủi ro và tối ưu hóa lợi ích khi Luật chính thức đi vào áp dụng.

AGS cám ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin và cơ hội việc làm nhé.