Sự thật ít ai nói: Tài sản vô hình mới là thứ tạo nên giá trị lớn nhất cho doanh nghiệp

VCA Bích ACC

3 thg 2, 2026

Trong thời đại 4.0, doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng máy móc, hàng tồn kho hay nhà xưởng. Thứ tạo nên lợi thế vượt trội lại chính là những giá trị không nhìn thấy được: thương hiệu, dữ liệu khách hàng, công nghệ, bí quyết kinh doanh, quy trình nội bộ, phần mềm, bằng sáng chế… Đây chính là tài sản vô hình – yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng và mức độ bền vững của doanh nghiệp. Trên thế giới, tỷ trọng tài sản vô hình của các tập đoàn lớn đã chiếm đến 70–90% tổng giá trị doanh nghiệp. Nhưng ở Việt Nam, con số này vẫn còn rất thấp. Điều này cho thấy: doanh nghiệp Việt đang bỏ quên một nguồn lực cực kỳ giá trị.

1. Vì sao tài sản vô hình là “báu vật” của doanh nghiệp?

1.1. Tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn

Máy móc có thể mua, nhân sự có thể tuyển, nhưng thương hiệu, hệ thống, dữ liệu… thì không thể sao chép dễ dàng.

Doanh nghiệp nào sở hữu tài sản vô hình mạnh sẽ có lợi thế vượt trội và bền vững.

1.2. Tăng giá trị doanh nghiệp khi gọi vốn hoặc M&A

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào doanh thu – họ quan tâm đến tính độc quyền, công nghệ, thương hiệu và khả năng mở rộng.

Doanh nghiệp có tài sản vô hình mạnh luôn được định giá cao hơn rất nhiều lần giá trị sổ sách.

1.3. Giảm chi phí vận hành nhờ hệ thống hóa

Quy trình nội bộ, phần mềm tự phát triển, dữ liệu khách hàng… giúp doanh nghiệp:

Tự động hóa
Giảm nhân công
Hạn chế rủi ro
Vận hành nhanh và nhất quán

1.4. Tạo ra doanh thu mới

Nhiều doanh nghiệp tăng trưởng mạnh nhờ khai thác tài sản vô hình:

Bán bản quyền công nghệ
Nhượng quyền thương hiệu
Kinh doanh dữ liệu
Cho thuê giải pháp phần mềm

Đây là nguồn doanh thu ít chi phí – biên lợi nhuận cực cao.

2. Vì sao doanh nghiệp Việt đang “bỏ quên” tài sản vô hình?

2.1. Không biết rằng mình đang sở hữu tài sản vô hình

Rất nhiều chủ doanh nghiệp nghĩ “tài sản phải nhìn thấy được”.
Trong khi:

File dữ liệu khách hàng
Website
Thiết kế nhận diện thương hiệu
Phần mềm nội bộ đều là tài sản vô hình.

2.2. Không hạch toán hoặc ghi nhận đúng chuẩn

Thiếu quy trình ghi nhận khiến tài sản vô hình không xuất hiện trong báo cáo tài chính → giảm giá trị doanh nghiệp khi kiểm toán hoặc gọi vốn.

2.3. Không đầu tư dài hạn

Doanh nghiệp Việt thường đầu tư vào máy móc, nhà xưởng… mà ít đầu tư vào:

R&D
Công nghệ
Phát triển thương hiệu
Chuyển đổi số
Quy trình hóa → làm giảm khả năng cạnh tranh.

2.4. Chưa có chiến lược bảo hộ

Không đăng ký sở hữu trí tuệ, không bảo vệ dữ liệu… khiến doanh nghiệp dễ mất tài sản vô hình vào tay đối thủ.

3. Doanh nghiệp nên làm gì để khai phá “báu vật” này?

3.1. Nhận diện toàn bộ tài sản vô hình đang có

Lập danh sách theo nhóm:

Công nghệ
Thương hiệu & marketing
Dữ liệu
Hệ thống & quy trình
Sở hữu trí tuệ
Mối quan hệ & kênh phân phối

3.2. Ghi nhận đúng theo chuẩn mực kế toán

Giúp doanh nghiệp:

Tăng giá trị sổ sách
Tăng khả năng gọi vốn
Tối ưu thuế (với các tài sản được khấu hao)

3.3. Đầu tư phát triển tài sản vô hình trọng tâm

Tập trung vào:

Chuyển đổi số
Phần mềm nội bộ
Xây dựng thương hiệu
Tự động hóa quy trình
Nâng cấp trải nghiệm khách hàng

3.4. Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ

Bảo vệ thương hiệu/giải pháp để tránh tranh chấp.

3.5. Đo lường giá trị tài sản vô hình định kỳ

Điều này giúp doanh nghiệp nhìn rõ tăng trưởng và ra quyết định chiến lược.

4. Kết luận

Trong thời kỳ cạnh tranh bằng tốc độ và công nghệ, doanh nghiệp nào biết tận dụng tài sản vô hình sẽ tiết kiệm chi phí – tăng lợi nhuận – tăng giá trị doanh nghiệp – dễ gọi vốn. Tài sản vô hình thật sự là “báu vật” bị bỏ quên, và đã đến lúc doanh nghiệp Việt cần nhìn nhận đúng giá trị của nó.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.