Tìm hiểu chi tiết về chuẩn mực kế toán quốc tế

HCM Na ACC

15 thg 3, 2026

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa không còn là xu hướng mà đã trở thành thực tế bắt buộc, ngôn ngữ chung của tài chính thế giới chính là IFRS (International Financial Reporting Standards). Việc áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế không chỉ đơn thuần là thay đổi cách ghi chép con số, mà là một bước ngoặt chiến lược giúp doanh nghiệp minh bạch hóa sức khỏe tài chính và mở cánh cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Vậy IFRS có gì khác biệt so với các chuẩn mực nội địa và lộ trình chuyển đổi nào là tối ưu cho doanh nghiệp? Hãy cùng đi sâu vào chi tiết trong bài viết dưới đây.

Chuẩn mực kế toán quốc tế là gì?

Chuẩn mực kế toán quốc tế là hệ thống các nguyên tắc và quy định kế toán được thiết lập nhằm đảm bảo tính minh bạch, nhất quán và so sánh được của các báo cáo tài chính trên phạm vi toàn cầu. Việc áp dụng chuẩn mực này đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực tài chính và kế toán, giúp doanh nghiệp cung cấp thông tin tài chính rõ ràng, đáng tin cậy cho nhà đầu tư, cơ quan quản lý và các bên liên quan.

Đồng thời, chuẩn mực kế toán quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư và giao thương quốc tế, giảm thiểu rủi ro do khác biệt kế toán giữa các quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, việc tuân thủ chuẩn mực kế toán quốc tế không chỉ nâng cao uy tín doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng thị trường tài chính toàn cầu.

Có hai chuẩn mực kế toán thường thấy là:

IAS – Chuẩn mực kế toán quốc tế (International Accounting Standards): được ban hành bởi Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASC) từ năm 1973, thiết lập một chuẩn mực chung, giúp các doanh nghiệp trên toàn cầu dễ dàng so sánh với nhau; đồng thời việc xây dựng lòng tin đối với một công ty dựa trên báo cáo tài chính cũng trở nên uy tín hơn nhờ vào IAS.
IFRS – Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (International Financial Reporting Standards): được ban hành bởi Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) vào năm 2002 nhằm thay thế IAS. Cung cấp bộ chuẩn mực về lập báo cáo tài chính áp dụng chung cho mọi quốc gia, giúp quy trình lập báo cáo trở nên đồng bộ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trên toàn cầu so sánh dễ dàng hơn, đồng thời nâng cao tính nhất quán và độ tin cậy trong báo cáo tài chính.

Vì sao cần chuyển đổi từ IAS sang IFRS?

Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS và chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS đều là các chuẩn mực kế toán quốc tế, trong đó IAS ra đời trước và đã được áp dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, để phù hợp với nền kinh tế hiện đại và thúc đẩy hội nhập tài chính toàn cầu, việc chuyển đổi từ IAS sang IFRS là điều cần thiết.

Nguyên tắc giá gốc không còn phù hợp: IAS chủ yếu áp dụng nguyên tắc “giá gốc”, trong khi nền kinh tế hiện nay liên tục thay đổi, khiến phương pháp này không còn phản ánh chính xác giá trị tài sản. IFRS áp dụng nguyên tắc “giá trị hợp lý”, giúp doanh nghiệp đánh giá đúng tình hình tài chính và đưa ra quyết định hiệu quả hơn.

Bất cập trong việc chuyển đổi từ chuẩn mực kế toán quốc gia sang IAS: Mỗi quốc gia có hệ thống kế toán riêng như VAS (Việt Nam) hay US GAAP (Mỹ), dù dựa trên IAS nhưng có sự điều chỉnh theo chính sách kinh tế của từng nước. Điều này gây khó khăn trong việc lập báo cáo tài chính nhất quán, đặc biệt với các doanh nghiệp hoạt động tại nhiều quốc gia hoặc niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế.

IFRS giúp thiết lập chuẩn mực chung toàn cầu: Việc áp dụng IFRS giúp tạo ra một hệ thống kế toán chung, tăng tính minh bạch và tin cậy của báo cáo tài chính, đồng thời giúp doanh nghiệp dễ dàng huy động vốn, thu hút nhà đầu tư và mở rộng hoạt động kinh doanh trên phạm vi quốc tế. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, IFRS là xu hướng tất yếu để đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và thị trường tài chính toàn cầu.

Áp dụng IFRS tại Việt Nam

Nhằm nâng cao tính minh bạch, chất lượng báo cáo tài chính và thúc đẩy hội nhập kinh tế, Bộ Tài chính đã ban hành Đề án áp dụng IFRS tại Việt Nam theo Quyết định số 345/QĐ-BTC ngày 16/3/2020. Đề án này đưa ra lộ trình và định hướng áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) nhằm phù hợp với thông lệ quốc tế và nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam

Bộ Tài chính chia lộ trình áp dụng IFRS thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (2020 – 2025): Chuẩn bịDịch thuật và công bố IFRS chính thức bằng tiếng Việt.
Xây dựng cơ sở pháp lý và hướng dẫn doanh nghiệp.
Đào tạo nguồn nhân lực kế toán – kiểm toán theo IFRS.

Giai đoạn 2 (2025 – 2030): Áp dụng tự nguyệnDoanh nghiệp có nhu cầu và đủ điều kiện có thể tự nguyện áp dụng IFRS trong lập báo cáo tài chính hợp nhất.
Cơ quan quản lý tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện khung pháp lý.

Giai đoạn 3 (Sau 2030): Áp dụng bắt buộcIFRS được áp dụng bắt buộc đối với một số loại hình doanh nghiệp, đặc biệt là công ty niêm yết, công ty có vốn đầu tư nước ngoài và các tổ chức tài chính lớn.
Hệ thống kế toán Việt Nam dần chuyển đổi để tương thích với IFRS.
Phạm vi áp dụngDoanh nghiệp bắt buộc áp dụng: Các công ty niêm yết, tổ chức tín dụng, công ty có vốn đầu tư nước ngoài và tập đoàn kinh tế lớn.
Doanh nghiệp khuyến khích áp dụng: Các doanh nghiệp khác có nhu cầu và đủ năng lực.
Lợi ích của việc áp dụng IFRS tại Việt NamNâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính, giúp doanh nghiệp dễ dàng thu hút nhà đầu tư quốc tế.
Tăng khả năng huy động vốn, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn tài chính toàn cầu.
Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đa quốc gia, giúp việc hợp nhất báo cáo tài chính trở nên dễ dàng hơn.
Đồng bộ với hệ thống kế toán quốc tế, giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính toàn cầu.

Việc áp dụng IFRS là xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Bộ Tài chính đang từng bước triển khai đề án này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng báo cáo tài chính tại Việt Nam.

Áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch tài chính mà còn tạo lợi thế trong việc huy động vốn và mở rộng kinh doanh. Dù còn nhiều thách thức trong quá trình chuyển đổi, nhưng IFRS đang trở thành xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Bộ Tài chính đang từng bước triển khai đề án này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng báo cáo tài chính tại Việt Nam.

Với kinh nghiệm đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán, KLE là đơn vị tiên phong cung cấp các khóa học về kế toàn và ACCA chất lượng cao, giúp học viên nắm vững chuẩn mực kế toán quốc tế và sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi. Đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm cùng phương pháp giảng dạy thực tiễn sẽ giúp bạn tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả và áp dụng vào công việc thực tế.

Tóm lại, việc tiếp cận và làm chủ chuẩn mực kế toán quốc tế là một hành trình dài hạn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả tư duy lẫn hệ thống. Dù thách thức trong giai đoạn đầu là không nhỏ, nhưng những giá trị mà IFRS mang lại về tính minh bạch và uy tín trên thị trường quốc tế là không thể phủ nhận. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn cảnh và thực tiễn nhất để sẵn sàng cho cuộc chơi lớn trên sàn tài chính toàn cầu.