Chính sách tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cập nhật mới.

 - Ngoài nơi làm việc và ngoài giờ làm việc (khi thực hiện theo yêu cầu của người sử dụng lao động): Đối với trường hợp này, người lao động làm việc theo sự phân công hay yêu cầu của người sử dụng lao động dù không diễn ra tại nơi làm việc chính thức hoặc ngoài giờ làm việc hành chính thì nếu như xảy ra tai nạn vẫn được xem xét hỗ trợ tai nạn lao động. 

  - Trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc (khoảng thời gian và tuyến đường hợp lí): Nếu như người lao động bị tai nạn trên tuyến đường di chuyển từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại và trong khung giờ hợp lí và tuyến đường đi phù hợp thì những trường hợp như thế vẫn được xét là tai nạn lao động. Trừ trường hợp người lao động tự ý đi đường vòng, di chuyển làm việc riêng và cố tình kéo dài thời gian di chuyển thì khi gặp tai nạn sẽ không được xem xét hưởng tai nạn lao động.

  - Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do tai nạn lao động: Muốn hưởng được chế độ tai nạn lao động, người lao động phải có giấy giám định và kết luận suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên của cơ quan giám định có thẩm quyền. Đây có thể xem là căn cứ quan trọng để xác định quyền lợi bao gồm trợ cấp một lần và hàng tháng theo quy định của pháp luật.

1.2. Khái niệm về Bệnh nghề nghiệp (BNN):

 - Bị bệnh thuộc danh mục bệnh nghề nghiệp khi làm việc trong môi trường hoặc nghề có yếu tố độc hại: Người lao động được xác định là mắc bệnh nghề nghiệp khi bệnh nằm trong danh mục hệ thống bệnh do cơ quan có thẩm quyền ban hành và có liên quan trực tiếp đến điều kiện làm việc. Những bệnh này thường phát sinh do tiếp xúc lâu dài với các yếu tố nguy hiểm, độc hại như hóa chất, bụi, tiếng ồn, rung động,...trong môi trường lao động. Ngoài ra, người lao động phải làm việc trong ngành nghề hoặc môi trường có yếu tố nguy cơ phù hợp với loại bệnh đã mắc thì mới đủ điều kiện xem xét là bệnh nghề nghiệp,

  - Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do bị bệnh: Sau khi được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động cần được giám định y khoa để xác định mức độ suy giảm khả năng lao động. Đối với trường hợp kết quả giám định cho thấy mức suy giảm từ 5% trở lên thì người lao động sẽ đủ điều kiện hưởng chế độ bệnh nghề nghiệp theo quy định. Mức suy giảm này là cơ sở để xác định hình thức và mức hưởng trợ cấp, có thể là trợ cấp một lần hoặc trợ cấp hàng tháng tùy theo tỷ lệ suy giảm và tình trạng sức khỏe của người lao động tại doanh nghiệp.

2. Điều kiện để hưởng trợ cấp TNLĐ và BNN:

 - Đối với trợ cấp một lần: Được áp dụng đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5%- 30% do tai nạn lao đông hoặc bệnh nghề nghiệp. Đây là khoản hỗ trợ về mặt tài chính theo phương thức chi trả một lần nhằm bù đắp phần nào tổn thất về sức khỏe và thu nhập cho người lao động. Cụ thể mức trợ cấp sẽ được xác định dựa trên tỷ lệ về mức suy giảm khả năng lao động, mức tiền lương đóng bảo hiểm và các quy định hiện hành. Sau khi nhận trợ cấp một lần, người lao động vẫn có thể tiếp tục làm việc nếu sức khỏe cho phép hoặc được bố trí công việc phù hợp hơn đối với sức khỏe hiện tại.

  - Đối với trợ cấp hàng tháng: Chế độ trợ cấp hàng tháng được áp dụng đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp. khoản hỗ trợ này sẽ được chi trả định kỳ hằng tháng nhằm đảm bảo nguồn thu nhập ổn định, giúp người lao động trang trải cuộc sống khi khả năng làm việc bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mức trợ cấp sẽ được xác định dựa trên tỷ lệ suy giảm khả năng lao động, mức tiền lương đóng bảo hiểm và các quy định hiện hành. Tùy thuộc vào hoàn cảnh và nhiều yếu tố khác thì người lao động còn có thể được hưởng thêm các quyền lợi khác như hỗ trợ phục hồi chức năng, cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt hoặc được bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe hiện tại.

  - Đối với trợ cấp phục vụ: Được áp dụng đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và đồng thời mắc các tình trạng đặc biệt nghiêm trọng như liệt cột sống, mù cả hai mắt, cụt hoặc liệt hai chi, hoặc bị bệnh tâm thần. Trong trường hợp này, người lao động gần như mất khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày, cần có người thường xuyên chăm sóc và hỗ trợ. Vì vậy, ngoài khoản trợ cấp hàng tháng, người lao động còn được hưởng thêm trợ cấp phục vụ nhằm bù đắp chi phí thuê người chăm sóc hoặc hỗ trợ từ gia đình. Mức trợ cấp này được chi trả định kỳ theo quy định nhằm góp phần đảm bảo điều kiện sống tối thiểu và giúp người lao động có được cuộc sống ổn định về lâu dài.

3. Quyền lợi được hưởng: 

3.1. Giám định về khả năng lao động:

 - Giám định về mức suy giảm khả năng lao động: Việc giám định mức suy giảm khả năng lao động được kiểm tra ngay sau khi tình trạng thương tật hoặc bệnh tật của người lao động đã được điều trị ổn định, nghĩa là sức khỏe không còn diễn biến xấu thêm và đã đạt trạng thái tương đối ổn định để đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng của tai nạn để lại. Trường hợp người lao động bị tái phát thương tật hoặc bệnh nghề nghiệp, việc giám định cũng chỉ được tiến hành sau khi đã được điều trị ổn định trở lại. Kết quả giám định là căn cứ quan trọng để xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động và làm cơ sở giải quyết các chế độ, quyền lợi liên quan.  - Giám định tổng hợp: Giám định tổng hợp được áp dụng trong các trường hợp người lao động cùng lúc hoặc nhiều lần chịu ảnh hưởng từ các yếu tố khác nhau. Cụ thể, khi người lao động vừa bị tai nạn lao động vừa mắc bệnh nghề nghiệp; hoặc bị tai nạn lao động nhiều lần; hoặc mắc nhiều bệnh nghề nghiệp khác nhau, thì cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thực hiện việc giám định tổng hợp để xác định mức suy giảm khả năng lao động chung. Việc này nhằm đảm bảo đánh giá đầy đủ, chính xác mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động, từ đó làm căn cứ giải quyết chế độ phù hợp cho người lao động.

3.2. Thời điểm hưởng trợ cấp:

 - Thời điểm bắt đầu hưởng trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp được xác định dựa trên tình trạng sức khỏe của người lao động sau điều trị. Cụ thể, người lao động sẽ được hưởng trợ cấp kể từ khi hoàn tất quá trình điều trị và được ra viện, tức là khi tình trạng thương tật hoặc bệnh tật đã ổn định và có thể xác định được mức độ suy giảm về khả năng lao động.  - Trong trường hợp thương tật hoặc bệnh tình tái phát, người lao động sẽ được tiến hành giám định lại mức suy giảm khả năng lao động. Khi đó, thời điểm bắt đầu hưởng trợ cấp mới sẽ được tính từ tháng có kết luận chính thức của Hội đồng giám định y khoa. Quy định này nhằm đảm bảo về việc chi trả trợ cấp được thực hiện chính xác, phù hợp với tình hình sức khỏe thực tế của người lao động tại từng thời điểm.

3.3. Mức trợ cấp:

 - Trợ cấp một lần: Trợ cấp một lần được xác định dựa trên hai căn cứ là tỷ lệ suy giảm khả năng lao động và số năm tham gia BHXH. Theo tỷ lệ thương tật, người lao động bị suy giảm 5% khả năng lao động sẽ được hưởng mức trợ cấp bằng 5 tháng lương tối thiểu chung; sau đó cứ tăng thêm 1% suy giảm thì được cộng thêm 0,5 tháng lương tối thiểu chung. Theo số năm đóng BHXH, người lao động có thời gian tham gia từ 1 năm trở xuống được tính bằng 0,5 tháng tiền lương hoặc tiền công đóng BHXH. Từ năm thứ hai trở đi, cứ mỗi năm đóng BHXH sẽ được cộng thêm 0,3 tháng tiền lương hoặc tiền công đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc để điều trị.  - Trợ cấp hàng tháng: Trợ cấp hàng tháng cũng được tính dựa trên tỷ lệ suy giảm khả năng lao động và thời gian tham gia BHXH. Theo tỷ lệ thương tật, người lao động bị suy giảm 31% khả năng lao động sẽ được hưởng 30% mức lương tối thiểu chung; sau đó cứ tăng thêm 1% suy giảm thì được cộng thêm 2% mức lương tối thiểu chung. Theo số năm đóng BHXH, người lao động có thời gian tham gia từ 1 năm trở xuống được tính bằng 0,5% tiền lương hoặc tiền công đóng BHXH. Từ năm thứ hai trở đi, cứ mỗi năm đóng BHXH sẽ được cộng thêm 0,3% tiền lương hoặc tiền công đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc để điều trị. Trong thời gian hưởng trợ cấp hàng tháng, người lao động vẫn được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế để đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh. - Trợ cấp phục vụ: Người lao động bị suy giảm khả năng lao động nặng, không còn khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt sẽ được hưởng thêm trợ cấp phục vụ ngoài mức trợ cấp hàng tháng. Mức trợ cấp này bằng mức lương tối thiểu chung, nhằm hỗ trợ chi phí chăm sóc và sinh hoạt hằng ngày. - Trợ cấp một lần khi chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Trường hợp người lao động đang làm việc bị chết do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, thân nhân của họ sẽ được hưởng trợ cấp một lần. Mức trợ cấp bằng 36 tháng lương tối thiểu chung, nhằm hỗ trợ tài chính cho gia đình người lao động sau khi họ qua đời.  - Cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình: Người lao động bị tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp dẫn đến suy giảm chức năng cơ thể sẽ được cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt và dụng cụ chỉnh hình theo niên hạn quy định. Việc hỗ trợ này nhằm giúp người lao động cải thiện khả năng vận động, sinh hoạt và hòa nhập tốt hơn với cuộc sống hằng ngày.

4. Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau điều trị TNLĐ và BNN:

 -  Điều kiện hưởng: Người lao động sau khi điều trị ổn định thương tật do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, trong thời gian 30 ngày đầu kể từ khi trở lại làm việc, nếu sức khỏe chưa phục hồi hoàn toàn thì được xem xét nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe. Chế độ này nhằm giúp người lao động có thời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức khỏe trước khi quay lại làm việc bình thường.  - Thời gian nghỉ: Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên thì được nghỉ tối đa 10 ngày trong một năm. Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 31% đến 50% thì được nghỉ tối đa 7 ngày trong một năm. Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 15% đến 30% thì được nghỉ tối đa 5 ngày trong một năm   - Mức hưởng: Trong thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe, người lao động được hưởng trợ cấp bằng 30% mức lương cơ sở cho mỗi ngày nghỉ. Khoản hỗ trợ này giúp người lao động ổn định tài chính trong thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe trước khi trở lại làm việc.

Nguồn : Chế độ Tai nạn lao động - Bệnh nghề nghiệp. BHXH Việt Nam. https://khanhhoa.baohiemxahoi.gov.vn/nhungdieucanbiet/Pages/bao-hiem-xa-hoi-bat-buoc.aspx?ItemID=4101&CateID=219

Thông tin khác