Cách tính Thuế Hộ kinh doanh từ A-Z mới nhất năm 2026

• Xóa bỏ thuế khoán: Trước đây, phần lớn các hộ kinh doanh cá thể nhỏ lẻ áp dụng mức thuế khoán do cơ quan thuế ấn định định kỳ dựa trên doanh thu khoán. Tuy nhiên, hình thức này đã bãi bỏ. Toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển sang phương thức quản lý thuế minh bạch hơn thông qua kê khai và tự tính toán.
• Bãi bỏ lệ phí môn bài: Theo quy định tại Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đã được xóa bỏ hoàn toàn. Như vậy, gánh nặng chi phí cố định đầu năm đã giảm bớt. Kể từ nay, hộ kinh doanh sẽ chỉ tập trung vào 2 loại thuế cốt lõi phát sinh từ hoạt động kinh doanh trực tiếp là: Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).

• Trước đây: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên đã phải nộp thuế. Sau đó tăng lên mức 500 triệu đồng.
• Quy định mới nhất: Chỉ những hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch trên 1 tỷ đồng mới thuộc diện phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
• Nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống, hộ kinh doanh hoàn toàn không chịu thuế GTGT và TNCN. Mức 1 tỷ đồng này đồng thời cũng được coi là khoảng giảm trừ trước khi tính thuế TNCN cho các hộ thuộc diện nộp thuế (có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm).

Để quản lý thuế hiệu quả và công bằng, cơ quan thuế phân loại các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thành 4 nhóm chiến lược dựa trên quy mô tổng doanh thu năm dương lịch:

• Nhóm 1: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống.
• Nhóm 2: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm đến 3 tỷ đồng/năm.
• Nhóm 3: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm đến 50 tỷ đồng/năm.
• Nhóm 4: Hộ kinh doanh có doanh thu lớn trên 50 tỷ đồng/năm.

Mỗi nhóm này sẽ có các quy định riêng biệt về cách tính thuế TNCN, tần suất khai thuế (theo tháng hoặc theo quý) và quy định sử dụng hóa đơn điện tử khác nhau.

• Nghĩa vụ thuế: Nhóm này được hưởng chính sách khoan thư sức dân tối đa. Chủ hộ hoàn toàn miễn nghĩa vụ nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
• Thủ tục hành chính: Dù không phải nộp thuế, hộ kinh doanh vẫn cần thực hiện việc thông báo, xác nhận doanh thu định kỳ theo quý với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để phục vụ công tác giám sát.
• Hóa đơn điện tử: Nhà nước không bắt buộc sử dụng, tuy nhiên khuyến khích cài đặt để phục vụ việc giao dịch với các đối khách hàng cần chứng từ.

Đây là nhóm có sự linh hoạt cao nhất khi Luật cho phép chủ hộ tự lựa chọn phương án tính thuế TNCN tối ưu nhất cho dòng tiền của mình dựa trên thực tế sổ sách kế toán:

• Về Thuế GTGT: Tính cố định theo công thức: Thuế GTGT phải nộp = Tổng doanh thu x Tỷ lệ % thuế GTGT theo ngành nghề
• Về Thuế TNCN: Chủ hộ lựa chọn 1 trong 2 trường hợp:

1. (Nếu không rõ ràng hoặc không lưu trữ được đầy đủ chứng từ chi phí): Áp dụng tính trên doanh thu vượt ngưỡng: Thuế TNCN phải nộp = (Tổng doanh thu - 1.000.000.000) x Tỷ lệ % thuế TNCN theo ngành nghề.
2. (Nếu có hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn đầu vào rõ ràng, chứng minh được chi phí): Áp dụng tính trên lợi nhuận thực tế: Thuế TNCN phải nộp = (Tổng doanh thu - Tổng chi phí hợp lý) x 15%

Nhóm 3: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng đến dưới 50 tỷ đồng/năm

• Về Thuế GTGT: Vẫn áp dụng tính trực tiếp trên tổng doanh thu theo tỷ lệ phần trăm ngành nghề.
• Về Thuế TNCN (Bắt buộc theo lợi nhuận): Thuế TNCN phải nộp = (Tổng doanh thu - Tổng chi phí hợp lý) x 17%
• Yêu cầu hành chính: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử cho mọi giao dịch bán ra. Khai thuế GTGT và TNCN định kỳ theo quý, đồng thời phải thực hiện quyết toán thuế TNCN năm trước ngày 31/01 của năm kế tiếp.

Nhóm 4: Hộ kinh doanh có doanh thu lớn trên 50 tỷ đồng/năm

• Về Thuế GTGT: Tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu nhưng tần suất kê khai đẩy lên theo từng tháng.
• Về Thuế TNCN (Bắt buộc theo lợi nhuận ở mức cao nhất): Thuế TNCN phải nộp = (Tổng doanh thu - Tổng chi phí hợp lý) x 20%
• Yêu cầu hành chính: Quản lý hóa đơn chứng từ nghiêm ngặt, khai thuế theo tháng, quyết toán năm bắt buộc.

3. VÍ DỤ THỰC TẾ GIÚP BẠN HIỂU BÀI TOÁN TÍNH THUẾ

• Tổng doanh thu dự kiến năm 2026: 2.000.000.000 đồng (2 tỷ đồng).
• Tổng chi phí vận hành cửa hàng dự kiến (tiền nhập hàng hóa có hóa đơn, tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên...): 1.500.000.000 đồng (1.5 tỷ đồng).

Do doanh thu đạt 2 tỷ đồng, cửa hàng của anh A nằm chính xác trong Nhóm 2 (Từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng). Anh A có quyền cân nhắc, tính toán giữa 2 phương án để chọn cách nộp thuế có lợi 

• Bước 1: Tính thuế GTGT phải nộp: 2.000.000.000 x 1% = 20.000.000 đồng
• Bước 2: Tính thuế TNCN phải nộp (được trừ ngưỡng 1 tỷ đồng): (2.000.000.000 - 1.000.000.000) x 0.5% = 5.000.000 đồng
• Tổng số tiền thuế anh A phải nộp ở Tình huống 1: 20.000.000 + 5.000.000 = 25.000.000 đồng

• Bước 1: Tính thuế GTGT phải nộp (giữ nguyên không đổi): Thuế GTGT = 2.000.000.000 x 1% = 20.000.000 đồng
• Bước 2: Tính thuế TNCN theo lợi nhuận thực tế (Áp dụng mức thuế suất cố định 15% cho Nhóm 2): (2.000.000 - 1.500.000.000) x 15% = 75.000.000 đồng
• Tổng số tiền thuế anh A phải nộp ở Tình huống 2: 20.000.000 + 75.000.000 = 95.000.000 đồng

Sự thay đổi về cách tính thuế hộ kinh doanh, bãi bỏ lệ phí môn bài cùng việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng là một chính sách vừa mang tính tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh nhỏ, vừa thúc đẩy tính minh bạch và chuyên nghiệp hóa cho các hộ kinh doanh quy mô lớn.

Việc chủ động nắm bắt công thức tính toán và lựa chọn đúng phương pháp nộp thuế phù hợp với mô hình của mình chính là chìa khóa vàng giúp bạn bảo vệ thành quả kinh doanh, tối ưu hóa lợi nhuận và tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có. Hãy để công nghệ trở thành người trợ lý đắc lực, giúp bạn đơn giản hóa mọi thủ tục thuế để tập trung 100% năng lượng vào việc bùng nổ doanh số!