Từ Sinh Viên Đến Người Đi Làm: Thực Tập, Kỹ Năng Và Những Điều Không Có Trong Giáo Trình

Nhiều sinh viên cho rằng chỉ cần học tốt, ra trường có bằng là đủ để bắt đầu công việc. Nhưng thực tế cho thấy, khoảng cách giữa giảng đường và môi trường làm việc lớn hơn chúng ta tưởng. Không ít bạn trẻ cảm thấy bối rối trong những tháng đầu đi làm, dù kiến thức chuyên môn không hề kém. Điều thiếu hụt nằm ở trải nghiệm thực tế, kỹ năng mềm và tư duy làm việc – những yếu tố mà sách vở khó có thể truyền tải đầy đủ.

Chính vì vậy, thực tập không chỉ là một yêu cầu trong chương trình học, mà là bước đệm quan trọng giúp sinh viên chuẩn bị cho hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Thực tập giúp sinh viên lần đầu tiếp xúc với nhịp độ làm việc thực tế, nơi mọi công việc đều gắn với trách nhiệm và kết quả. Ở đó, bạn không chỉ học cách hoàn thành nhiệm vụ, mà còn học cách tiếp nhận phản hồi, điều chỉnh sai sót và phối hợp với nhiều người khác nhau.

Thông qua thực tập, sinh viên dần hiểu rằng:

• Công việc không có đáp án sẵn như bài tập trên lớp
• Không phải lúc nào cũng có người hướng dẫn từng bước
• Cách giao tiếp và thái độ làm việc quan trọng không kém chuyên môn

Những trải nghiệm này giúp sinh viên “vỡ ra” nhiều điều trước khi chính thức bước vào thị trường lao động.

Sinh viên thường quen với việc học theo giáo trình, làm bài theo yêu cầu cụ thể. Trong khi đó, người đi làm phải đối diện với những tình huống mở, nơi không có một lời giải duy nhất.

Người đi làm cần:

• Chủ động tìm hiểu vấn đề
• Biết đặt câu hỏi đúng thay vì hỏi cho có
• Hiểu mục tiêu chung của công việc, không chỉ phần việc của mình
• Chịu trách nhiệm với kết quả, kể cả khi có sai sót

Thực tập giúp sinh viên nhận ra sự khác biệt này sớm hơn, từ đó điều chỉnh tư duy và kỳ vọng của bản thân cho phù hợp.

Một trong những lợi ích lớn nhất của thực tập là giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng mềm trong môi trường thật. Giao tiếp với đồng nghiệp, viết email, báo cáo tiến độ, tham gia họp nhóm… đều là những kỹ năng không thể học chỉ bằng lý thuyết.

Những kỹ năng này giúp sinh viên:

• Truyền đạt ý tưởng rõ ràng hơn
• Làm việc nhóm hiệu quả hơn
• Giải quyết mâu thuẫn và áp lực tốt hơn
• Tự tin hơn khi bước vào môi trường chuyên nghiệp

Không ít nhà tuyển dụng đánh giá cao thái độ và kỹ năng mềm hơn cả việc ứng viên biết quá nhiều kiến thức chuyên môn nhưng thiếu khả năng phối hợp.

Có người học rất chăm chỉ nhưng tiến bộ chậm, có người học vừa đủ nhưng lại trưởng thành nhanh trong công việc. Sự khác biệt nằm ở thái độ học tập.

Thái độ học tập tích cực thể hiện ở việc:

• Chủ động tìm hiểu thay vì chờ được chỉ dẫn
• Dám hỏi khi chưa hiểu, dám nhận sai khi mắc lỗi
• Biết rút kinh nghiệm sau mỗi lần va chạm
• Luôn sẵn sàng học thêm kỹ năng mới

Thực tập là môi trường lý tưởng để sinh viên hình thành thái độ này trước khi bước vào công việc chính thức.

Thực tập không quyết định ngay bạn sẽ thành công hay không, nhưng nó giúp bạn tránh được nhiều cú sốc khi đi làm. Quan trọng hơn, thực tập giúp sinh viên hiểu rõ bản thân phù hợp với môi trường nào, thiếu kỹ năng gì và cần cải thiện điều gì.

Khi được chuẩn bị tốt từ sớm, sinh viên sẽ bước vào công việc với tâm thế vững vàng hơn, sẵn sàng học hỏi và thích nghi. Đây chính là nền tảng để phát triển bền vững trong bất kỳ lĩnh vực nào.