Cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu khác nhau thế nào?

Cổ tức là yếu tố quan trọng mà mọi nhà đầu tư đều quan tâm, bởi nó phản ánh sức khỏe tài chính của doanh nghiệp và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của người sở hữu cổ phiếu. Tuy nhiên, giữa cổ tức bằng tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu, nhiều người vẫn còn bối rối về sự khác biệt và cách lựa chọn phù hợp. Trong bài viết dưới đây, AGS sẽ giúp bạn hiểu rõ từng hình thức, lý do doanh nghiệp áp dụng và cách nhà đầu tư nên cân nhắc để tối ưu hiệu quả đầu tư.

Cổ tức là phần lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp phân phối cho các cổ đông theo tỷ lệ cổ phần họ nắm giữ. Theo Luật Doanh nghiệp 2020 của Việt Nam, doanh nghiệp có thể chi trả cổ tức bằng tiền hoặc bằng các loại tài sản khác, chẳng hạn như cổ phiếu hay tài sản hữu hình.

Cổ tức bằng tiền mặt là hình thức doanh nghiệp chi trả lợi nhuận cho cổ đông bằng tiền, sử dụng đơn vị tiền tệ trong nước. Mức cổ tức thường được xác định dựa trên mệnh giá cổ phiếu. Ví dụ, nếu một cổ phiếu có mệnh giá 10.000 đồng và công ty công bố tỷ lệ cổ tức 5%, thì mỗi cổ phần sẽ tương ứng với 500 đồng được trả cho cổ đông.

Việc chi trả cổ tức tiền mặt mang lại nhiều lợi ích rõ ràng. Trước hết, nhà đầu tư nhận được dòng tiền thực ngay lập tức, giúp họ linh hoạt trong việc rút tiền, tái đầu tư hoặc phục vụ nhu cầu chi tiêu cá nhân. Ngoài ra, việc trả cổ tức đều đặn cho thấy doanh nghiệp có khả năng tạo dòng tiền tốt và ghi nhận lợi nhuận thực tế, từ đó củng cố mức độ minh bạch và tạo dựng niềm tin giữa doanh nghiệp và cổ đông.

Bên cạnh ưu điểm, hình thức này cũng tồn tại một số hạn chế. Tại Việt Nam, cổ tức bằng tiền mặt phải chịu thuế thu nhập cá nhân, thường ở mức 5%, làm giảm phần lợi nhuận ròng mà cổ đông nhận được. Việc doanh nghiệp chi nhiều tiền mặt cho cổ tức cũng có thể làm giảm nguồn vốn giữ lại để phục vụ các hoạt động đầu tư, mở rộng hoặc dự phòng rủi ro. Ngoài ra, vào ngày giao dịch không hưởng quyền, giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh giảm tương ứng với giá trị cổ tức, phản ánh việc một phần lợi nhuận đã được phân phối ra ngoài.

Cổ tức bằng cổ phiếu là hình thức doanh nghiệp lựa chọn phát hành thêm cổ phiếu mới, hoặc sử dụng cổ phiếu quỹ sẵn có, để phân phối cho cổ đông thay vì chi trả bằng tiền mặt. Đây là phương thức giúp doanh nghiệp giữ lại dòng tiền phục vụ các hoạt động sản xuất – kinh doanh và chiến lược phát triển dài hạn. Trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp sẽ công bố tỷ lệ chia cổ tức. Chẳng hạn, nếu tỷ lệ là 20%, một nhà đầu tư sở hữu 100 cổ phiếu sẽ nhận thêm 20 cổ phiếu mới. Việc phân phối diễn ra dựa trên số lượng cổ phần mà cổ đông nắm giữ tại ngày chốt danh sách.

Về ưu điểm, cổ tức bằng cổ phiếu giúp công ty duy trì nguồn vốn nội bộ, tạo điều kiện cho đầu tư mở rộng hoặc nghiên cứu – phát triển mà không cần chi tiền mặt. Người nhận cổ phiếu mới cũng không phải nộp thuế ngay thời điểm nhận; thuế chỉ phát sinh khi họ bán số cổ phiếu này. Ngoài ra, việc sở hữu thêm cổ phần giúp cổ đông tăng tỷ lệ nắm giữ, và nếu doanh nghiệp tăng trưởng tốt, giá trị khoản đầu tư dài hạn có thể tăng lên.

Tuy nhiên, hình thức này vẫn tồn tại một số hạn chế. Khi số lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên, giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh giảm tương ứng, dẫn đến hiện tượng pha loãng. Quá trình cổ phiếu mới về tài khoản thường mất thời gian, đôi khi xuất hiện cổ phiếu lẻ gây bất tiện khi giao dịch. Bên cạnh đó, nếu doanh nghiệp sử dụng vốn kém hiệu quả, giá cổ phiếu có thể giảm, ảnh hưởng đến giá trị tài sản của cổ đông.

Việc lựa chọn hình thức chi trả cổ tức phụ thuộc vào tình hình tài chính và chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Những công ty có dòng tiền ổn định và muốn duy trì uy tín cũng như sự tin tưởng từ cổ đông thường ưu tiên chi trả cổ tức bằng tiền mặt. Hình thức này thể hiện khả năng tạo lợi nhuận thực và dòng tiền mạnh mẽ của doanh nghiệp.

Ngược lại, các doanh nghiệp đang trong giai đoạn tăng trưởng, cần nguồn vốn để mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ hoặc nghiên cứu – phát triển thường chọn trả cổ tức bằng cổ phiếu. Cách làm này giúp họ giữ lại dòng tiền để sử dụng cho hoạt động kinh doanh mà vẫn đảm bảo chia sẻ giá trị cho cổ đông. Nó cũng phù hợp với mục tiêu duy trì tính chủ động tài chính và giảm rủi ro về dòng tiền.

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp cũng có thể áp dụng phương án hỗn hợp: trả một phần cổ tức bằng tiền mặt và phần còn lại bằng cổ phiếu. Điều này nhằm cân bằng giữa việc thỏa mãn nhu cầu nhận lợi nhuận ngay của cổ đông và nhu cầu giữ lại vốn để phục vụ hoạt động phát triển của công ty.

Việc lựa chọn hình thức cổ tức phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu tài chính và chiến lược đầu tư của mỗi cá nhân. Nếu nhà đầu tư ưu tiên dòng tiền ổn định và mong muốn có nguồn thu nhập định kỳ, cổ tức bằng tiền mặt sẽ là lựa chọn thích hợp. Hình thức này mang lại dòng tiền thật ngay lập tức, giúp nhà đầu tư chủ động trong chi tiêu hoặc tái đầu tư.

Ngược lại, nếu nhà đầu tư tin vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp và hướng đến việc gia tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ, cổ tức bằng cổ phiếu sẽ hấp dẫn hơn. Dù không đem lại tiền mặt ngay lập tức, nó giúp tăng quy mô sở hữu và có thể mang lại lợi nhuận cao hơn khi doanh nghiệp phát triển tốt trong tương lai.

Trước khi quyết định đánh giá hình thức trả cổ tức nào có lợi hơn, nhà đầu tư cần xem xét kỹ tình hình tài chính của doanh nghiệp: dòng tiền hoạt động, khả năng sinh lợi, mức độ ổn định của lợi nhuận và chiến lược phát triển. Những yếu tố này phản ánh mức độ bền vững của việc chi trả cổ tức và sức khỏe tài chính của công ty. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần chú ý đến ngày giao dịch không hưởng quyền và mức giá điều chỉnh sau khi chia cổ tức. Ngay sau ngày này, giá cổ phiếu thường giảm tương ứng với giá trị cổ tức, điều này có thể khiến nhà đầu tư mới thấy cổ phiếu giảm giá dù doanh nghiệp không gặp vấn đề gì về hoạt động kinh doanh.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này. Hi vọng bài viết có thể cung cấp cho bạn sẽ có những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những thông tin bổ ích khác và cơ hội việc làm hấp dẫn tại AGS nữa nhé.

Thông tin khác

Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn

Nguồn: Tổng hợp Internet