Hộ Kinh Doanh: Những điểm khác biệt với Doanh nghiệp và Quy định Thuế mới từ 2026

HCM LINH ADI

24 thg 1, 2026

Trong bối cảnh pháp luật kinh doanh tại Việt Nam liên tục thay đổi để phù hợp với thực tiễn, hộ kinh doanh – một mô hình phổ biến với quy mô nhỏ lẻ – đang đứng trước những điều chỉnh quan trọng về nghĩa vụ thuế và quản lý. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy định doanh thu hộ kinh doanh, sự khác biệt giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, cũng như những chính sách ưu đãi khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.

1. Quy định về doanh thu hộ kinh doanh

1.1 Không giới hạn doanh thu để thành lập

Pháp luật không quy định trần doanh thu khi đăng ký hộ kinh doanh.
Hộ kinh doanh có thể hoạt động với quy mô nhỏ hoặc lớn, miễn đáp ứng điều kiện đăng ký theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP.

1.2 Doanh thu liên quan đến nghĩa vụ thuế

Trước 2026: Hộ kinh doanh thường nộp thuế khoán, dựa trên doanh thu ước tính do cơ quan thuế xác định.
Từ 01/01/2026: Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, thuế khoán và lệ phí môn bài bị bãi bỏ. Hộ kinh doanh sẽ kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế:
- Thuế GTGT: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu.
- Thuế TNCN: cũng tính theo tỷ lệ % trên doanh thu.

1.3 Ngưỡng doanh thu chịu thuế

Dưới 100 triệu đồng/năm: không phải nộp thuế GTGT và TNCN.
Từ 100 triệu đồng/năm trở lên: phải kê khai và nộp thuế đầy đủ.

Lưu ý: Dù không bị giới hạn doanh thu, nếu quy mô quá lớn, hộ kinh doanh có thể bị yêu cầu chuyển đổi sang doanh nghiệp để phù hợp với quản lý.

2. Phân biệt hộ kinh doanh và doanh nghiệp

Tiêu chí	Hộ kinh doanh	Doanh nghiệp
Chủ thể thành lập	Cá nhân hoặc hộ gia đình	Cá nhân hoặc tổ chức
Tư cách pháp nhân	Không có	Có tư cách pháp nhân
Quy mô hoạt động	Nhỏ, thường tại một địa điểm	Có thể mở rộng nhiều chi nhánh
Trách nhiệm tài sản	Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản	Trách nhiệm trong phạm vi vốn góp (trừ một số loại hình)
Chế độ kế toán	Đơn giản, theo Thông tư 88/2021/TT-BTC	Phức tạp, theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Nghĩa vụ thuế	Thuế môn bài, GTGT, TNCN	Thuế môn bài, GTGT, TNDN, TNCN, báo cáo định kỳ
Khả năng huy động vốn	Hạn chế	Có thể gọi vốn, phát hành cổ phần, vay tín dụng
Thủ tục thành lập/giải thể	Đơn giản, nhanh gọn	Phức tạp hơn, cần báo cáo và quyết toán thuế

3. Ưu đãi thuế khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp

Theo Luật Thuế TNDN 2025:

Doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn thuế TNDN trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế.
Sau thời gian miễn thuế, doanh nghiệp sẽ áp dụng thuế suất theo doanh thu:
- 15%: nếu doanh thu năm ≤ 3 tỷ đồng.
- 17%: nếu doanh thu năm từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng.
Ưu đãi này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp sau chuyển đổi có doanh thu ≤ 50 tỷ đồng/năm.

4. Mã số thuế khi hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2019:

Khi hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ chấm dứt hoạt động.
Mã số thuế của hộ kinh doanh cũng sẽ không còn hiệu lực kể từ thời điểm chấm dứt hoạt động.

Hộ kinh doanh là mô hình phù hợp cho hoạt động nhỏ lẻ, nhưng khi doanh thu và quy mô tăng trưởng, việc chuyển đổi sang doanh nghiệp là tất yếu để đáp ứng yêu cầu quản lý và mở rộng kinh doanh. Chính sách miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu sau chuyển đổi là một ưu đãi đáng kể, khuyến khích hộ kinh doanh mạnh dạn bước lên mô hình doanh nghiệp.