Những Rủi Ro Thuế Đến Từ Việc Hiểu Sai Quy Định Mới

VCA Bích ACC

10 thg 1, 2026

Luật thuế thay đổi không phải là điều hiếm gặp. Tuy nhiên, điều đáng lo không nằm ở việc luật mới phức tạp, mà nằm ở chỗ doanh nghiệp hiểu sai hoặc hiểu chưa đủ về quy định mới. Rất nhiều rủi ro thuế không đến từ hành vi cố ý vi phạm, mà xuất phát từ những hiểu nhầm tưởng chừng “không đáng kể”. Và khi cơ quan thuế kiểm tra, những hiểu nhầm đó có thể trở thành chi phí, truy thu và xử phạt mà doanh nghiệp không lường trước. Vậy những rủi ro thuế nào thường phát sinh khi hiểu sai quy định mới? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhìn rõ vấn đề.

1. Hiểu sai đối tượng áp dụng – rủi ro đầu tiên nhưng rất phổ biến

Một trong những sai lầm thường gặp nhất là:

Doanh nghiệp cho rằng quy định mới không áp dụng cho mình
Hiểu nhầm đối tượng áp dụng (doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân…)

Trong thực tế, nhiều quy định thuế mới:

Áp dụng theo ngành nghề
Áp dụng theo quy mô doanh thu
Áp dụng theo hình thức hoạt động

Chỉ cần hiểu sai ngay từ bước này, toàn bộ cách kê khai và thực hiện sau đó đều có thể sai.

2. Hiểu sai thời điểm áp dụng quy định mới

Không ít doanh nghiệp gặp rủi ro vì:

Áp dụng quy định mới quá sớm
Hoặc vẫn dùng quy định cũ trong khi luật mới đã có hiệu lực

Việc nhầm lẫn thời điểm áp dụng có thể dẫn đến:

Kê khai sai kỳ thuế
Áp dụng sai chính sách miễn, giảm
Bị truy thu và xử phạt do áp dụng không đúng quy định

Đây là rủi ro rất dễ gặp khi chỉ đọc lướt văn bản mà không theo dõi kỹ điều khoản chuyển tiếp.

3. Hiểu sai bản chất quy định do đọc văn bản không đầy đủ

Luật thuế thường đi kèm:

Nghị định
Thông tư hướng dẫn
Công văn giải thích

Nếu chỉ đọc một văn bản riêng lẻ, doanh nghiệp rất dễ:

Hiểu sai tinh thần của quy định
Áp dụng thiếu hoặc thừa nghĩa vụ
Bỏ sót điều kiện quan trọng

Rủi ro này thường không lộ ra ngay, nhưng sẽ xuất hiện khi:

Quyết toán thuế
Thanh tra, kiểm tra
Đối chiếu hồ sơ

4. Hiểu sai cách áp dụng vào thực tế doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp:

Hiểu đúng nội dung luật
Nhưng áp dụng sai vào tình huống thực tế

Nguyên nhân thường là:

Thiếu ví dụ minh họa cụ thể
Không đánh giá đúng hoạt động nội bộ
Sao chép cách làm của doanh nghiệp khác

Trong thuế, mỗi doanh nghiệp là một trường hợp riêng. Áp dụng máy móc có thể dẫn đến sai sót nghiêm trọng.

5. Hiểu sai dẫn đến sai sót dây chuyền trong kê khai và sổ sách

Khi hiểu sai quy định mới, hệ quả thường không dừng ở một kỳ thuế, mà kéo dài:

Sai cách ghi nhận chi phí
Sai cách xuất hóa đơn
Sai chỉ tiêu kê khai

Những sai sót này tích lũy theo thời gian và có thể:

Gây chênh lệch lớn khi quyết toán
Làm tăng rủi ro bị kiểm tra thuế
Tốn nhiều thời gian và chi phí để điều chỉnh

6. Vì sao rủi ro từ việc hiểu sai quy định mới thường bị đánh giá thấp?

Bởi vì:

Doanh nghiệp không cố ý vi phạm
Sai sót không phát sinh ngay chi phí
Vẫn hoạt động “bình thường” trong thời gian đầu

Nhưng đến khi bị rà soát, doanh nghiệp mới nhận ra:

Sai từ gốc
Khó giải trình
Chi phí khắc phục cao hơn nhiều so với việc làm đúng từ đầu

7. Làm thế nào để hạn chế rủi ro thuế khi có quy định mới?

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp nên:

Cập nhật quy định mới từ nguồn đáng tin cậy
Hiểu rõ đối tượng – thời điểm – phạm vi áp dụng
Đánh giá tác động thực tế đến hoạt động doanh nghiệp
Tham vấn ý kiến chuyên môn khi cần thiết

Chủ động hiểu đúng ngay từ đầu luôn là cách tiết kiệm chi phí nhất.

8. Kết luận

Những rủi ro thuế nguy hiểm nhất không phải lúc nào cũng đến từ hành vi vi phạm rõ ràng, mà thường bắt nguồn từ việc hiểu sai hoặc hiểu chưa đầy đủ quy định thuế mới. Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục thay đổi, việc cập nhật và áp dụng đúng không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, mà còn bảo vệ chính mình trước những rủi ro không đáng có.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.