Thay đổi mới trong chính sách thuế xuất nhập khẩu.

HCM DIEU ACC

24 thg 1, 2026

Chính sách thuế xuất nhập khẩu luôn là một trong những “đòn bẩy” quan trọng ảnh hưởng tới chi phí, lợi nhuận và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Khi có sự điều chỉnh - dù nhỏ - trong biểu thuế, mức thuế suất, quy định miễn, giảm hoặc thủ tục hải quan, thì tác động có thể rất lớn. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và biến động thị trường thế giới, việc cập nhật và hiểu rõ những thay đổi mới trong chính sách thuế xuất nhập khẩu là điều cấp thiết đối với nhà quản lý.

1. Thay đổi mới nổi bật

Giảm số mức thuế suất nhập khẩu

Theo Quyết định của Chính phủ (Quyết định 508/QĐ-TTg, rồi tiếp các văn bản sau), sẽ giảm số mức thuế suất thuế nhập khẩu xuống khoảng 25 mức vào năm 2025, và mục tiêu hơn nữa là còn khoảng 20 mức vào năm 2030.

Giúp đơn giản hóa biểu thuế, giảm chi phí về cập nhật – quản lý thuế, minh bạch hơn trong tính thuế, dễ khăn thuận hơn cho doanh nghiệp nhập khẩu.

Điều chỉnh miễn, giảm thuế xuất khẩu, nhập khẩu cho một số mặt hàng

- Miễn thuế nhập khẩu với nguyên liệu, vật tư, linh kiện để sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
- Không miễn thuế xuất khẩu cho sản phẩm xuất khẩu tại chỗ.

Đối với doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, cần tính toán kỹ lợi ích từ miễn thuế nhập nguyên liệu, nhưng đồng thời không trông vào miễn thuế xuất khẩu nếu sản phẩm xuất khẩu tại chỗ – tức sản xuất ở Việt Nam và xuất khẩu, nếu không thuộc loại được miễn.

Luật Thuế GTGT 2024 – ảnh hưởng đến hàng xuất nhập khẩu

Một số điều trong Luật GTGT mới ảnh hưởng tới nhập khẩu hàng hóa như:
• Giá tính thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu sẽ được xác định bao gồm: giá tính thuế nhập khẩu + thuế nhập khẩu + thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) + thuế bảo vệ môi trường (nếu có).
• Điều chỉnh thuế suất GTGT cho một số nhóm hàng nhập khẩu – ví dụ phân bón, thiết bị chuyên dùng như nhập khẩu máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp sẽ bị đưa vào nhóm chịu thuế GTGT 5% thay vì không chịu thuế như trước.
• Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào có thêm các chứng từ mới, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, vận đơn, phiếu đóng gói, chứng từ bảo hiểm nếu có, đặc biệt cho hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu để sản xuất.

Doanh nghiệp nhập khẩu cần rà soát lại chi phí nhập hàng để tính đầy đủ thuế GTGT, vì các thành phần thuế giờ được tính vào “giá tính thuế GTGT”. Việc soạn chứng từ và thủ tục để đủ điều kiện khấu trừ GTGT trở nên khắt khe hơn — nếu không đáp ứng được sẽ tốn chi phí/lỡ cơ hội khấu trừ.

Ưu đãi cho hàng hóa có xuất xứ Việt Nam / nhà thầu trong nước

Từ 4/8/2025, theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nhà thầu trong nước sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước (có xuất xứ Việt Nam) sẽ được ưu đãi hơn trong đấu thầu. Nếu tỷ lệ chi phí sản xuất trong nước từ 50% trở lên, có xuất xứ Việt Nam, sẽ được “cộng điểm ưu đãi” trong giá dự thầu để xếp hạng.

Tăng lợi thế cho các doanh nghiệp nội địa, giúp thúc đẩy sản xuất trong nước – tuy nhiên, doanh nghiệp phải đáp ứng được điều kiện về chi phí nội địa, chứng minh xuất xứ và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Khuyến khích gia tăng nội địa hóa, hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô

Có định hướng sửa đổi, bổ sung chính sách thuế xuất nhập khẩu nhằm khuyến khích gia tăng giá trị nội địa, hạn chế xuất khẩu tài nguyên, khoáng sản thô.

Rất quan trọng với các doanh nghiệp ngành khoáng sản, chế biến; nếu không có chính sách đầu tư chế biến sâu và nâng cao giá trị sản phẩm nội địa, sẽ bị thiệt — thuế xuất khẩu cao hơn hoặc mất ưu đãi so với trước.

2. Tác động và những điểm doanh nghiệp cần lưu ý

Dựa trên những thay đổi ở trên, dưới đây là các tác động tiềm năng và những việc nhà quản lý nên làm để tận dụng hoặc tránh rủi ro:

• Tác động đến chi phí nhập khẩu: Khi giá tính thuế GTGT cho hàng nhập khẩu phải bao gồm thuế nhập khẩu / tiêu thụ đặc biệt / bảo vệ môi trường, chi phí thực có thể tăng, đặc biệt với hàng có nhiều thành phần thuế.

• Chi phí thủ tục, chứng từ tăng: Việc yêu cầu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, vận đơn, phiếu đóng gói, chứng từ bảo hiểm... sẽ đòi hỏi hệ thống kiểm soát hóa đơn, thủ tục hải quan chặt hơn, có thể phát sinh chi phí hành chính nếu doanh nghiệp chưa chuẩn bị tốt.

• Ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh: Với ưu đãi cho hàng hóa sản xuất trong nước, doanh nghiệp nội địa có cơ hội nâng cao năng lực sản xuất, xuất khẩu — ngược lại, doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu chế biến hoặc sản phẩm hoàn chỉnh có thể mất lợi thế nếu thuế hoặc chi phí liên quan gia tăng.

• Cần điều chỉnh chiến lược nhập khẩu / xuất khẩu: Có thể xem lại mặt hàng nào nên đưa vào sản xuất nội địa thay vì nhập, tìm nguồn xuất khẩu có thuế suất thấp, hoặc thiết kế sản phẩm để đạt điều kiện xuất xứ Việt Nam.

• Chuẩn bị về mặt tài chính: Vì chi phí phát sinh có thể chưa rõ ngay, doanh nghiệp cần dự phòng ngân sách cho thuế và chi phí phát sinh do thay đổi chính sách.

Kết luận: Chính sách thuế xuất nhập khẩu đang được tinh chỉnh mạnh mẽ để phù hợp với xu hướng phát triển bền vững, thúc đẩy nội địa hóa, đồng thời đảm bảo nguồn thu ngân sách và sự công bằng trong môi trường kinh doanh. Các thay đổi dù nhỏ hoặc từng bước đều có thể tạo ra ảnh hưởng lớn đến chi phí, lợi nhuận và chiến lược của doanh nghiệp.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.