Quy định mới về an toàn vệ sinh thực tập: Bịt kẽ hở pháp lý và siết chặt trách nhiệm doanh nghiệp

INC DIỄM QUỲNH

6 thg 2, 2026

An toàn thực phẩm không chỉ là vấn đề sức khỏe cộng đồng mà còn là thước đo mức độ phát triển bền vững của nền kinh tế. Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng đa dạng, đặc biệt là sự bùng nổ của thực phẩm chức năng, thực phẩm dinh dưỡng và sản phẩm nhập khẩu, hệ thống pháp luật hiện hành đã bộc lộ nhiều kẽ hở trong quản lý, tạo điều kiện cho hàng kém chất lượng lưu thông trên thị trường.

Nhằm khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP và Nghị định 46/2026/NĐ-CP, đưa ra hàng loạt quy định mới nhằm siết chặt quản lý an toàn thực phẩm từ gốc, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

1. Thực trạng quản lý an toàn thực phẩm: Vì sao cần “bịt kẽ hở”?

Luật An toàn thực phẩm được ban hành từ năm 2010, đến nay đã hơn 15 năm triển khai. Trong khoảng thời gian này, thị trường thực phẩm đã có những thay đổi mạnh mẽ:

Số lượng doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh thực phẩm tăng nhanh
Thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe phát triển mạnh, khó kiểm soát chất lượng
Hình thức quảng cáo, bán hàng online ngày càng phổ biến, vượt ngoài các mô hình quản lý truyền thống

Trong khi đó, một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt là cơ chế tự công bố sản phẩm, sự phân tán trách nhiệm giữa các khâu sản xuất – kinh doanh, cũng như công tác hậu kiểm còn hạn chế. Điều này dẫn tới tình trạng:

Doanh nghiệp “lách luật” bằng cách đứng tên công bố không đúng chủ thể
Hồ sơ công bố mang tính hình thức, không phản ánh đúng chất lượng thực tế
Khó xử lý triệt để các vi phạm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm

2. Điểm mới quan trọng: Siết chặt ngay từ khâu công bố sản phẩm

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của quy định mới là xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý.

2.1. Cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố

Theo quy định mới, chỉ cơ sở trực tiếp sản xuất thực phẩm mới được đứng tên công bố sản phẩm và tiêu chuẩn áp dụng. Doanh nghiệp thương mại, phân phối hoặc đơn vị trung gian không còn được thay mặt công bố như trước.

Quy định này nhằm:

Gắn trách nhiệm pháp lý trực tiếp với nơi tạo ra sản phẩm
Hạn chế tình trạng “đổ lỗi” giữa các bên khi xảy ra vi phạm
Nâng cao ý thức tuân thủ tiêu chuẩn an toàn ngay từ khâu sản xuất

2.2. Hồ sơ công bố được chuẩn hóa và minh bạch hơn

Hồ sơ công bố không chỉ dừng lại ở các chỉ tiêu cơ bản mà phải thể hiện đầy đủ:

Quy trình sản xuất
Nguyên liệu và vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm
Tính năng, công dụng thực tế của sản phẩm

Toàn bộ thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, với thời gian xử lý dự kiến khoảng 15 ngày, giúp vừa minh bạch hóa quản lý vừa giảm thủ tục hành chính không cần thiết.

3. Tăng cường cơ chế tiền kiểm và hậu kiểm

3.1. Tiền kiểm – kiểm soát trước khi sản phẩm ra thị trường

So với trước đây, cơ chế tiền kiểm được áp dụng chặt chẽ hơn đối với các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao. Việc thẩm định hồ sơ không chỉ mang tính hình thức mà hướng tới đánh giá thực chất mức độ an toàn của sản phẩm.

3.2. Hậu kiểm – giám sát xuyên suốt vòng đời sản phẩm

Quy định mới làm rõ trách nhiệm hậu kiểm của các cơ quan quản lý nhà nước, bao gồm:

Kiểm tra định kỳ theo kế hoạch
Kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm
Phối hợp giữa trung ương và địa phương trong xử lý vi phạm

Cơ chế này giúp hạn chế tình trạng “qua cửa là xong”, đảm bảo sản phẩm lưu hành trên thị trường luôn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, không chỉ tại thời điểm công bố.

New regulations on occupational safety and hygiene: Closing legal loopholes and tightening corporate accountability.

4. Yêu cầu khắt khe hơn đối với nhóm thực phẩm nguy cơ cao

Đối với các nhóm sản phẩm như:

Thực phẩm chức năng
Thực phẩm dinh dưỡng y học
Thực phẩm dành cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi

Doanh nghiệp bắt buộc phải áp dụng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo chuẩn quốc tế, như:

GMP
HACCP
ISO 22000
FSSC 22000

Đây là bước tiến quan trọng, giúp nâng chất lượng thực phẩm Việt Nam tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tạo lợi thế cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu.

5. Tác động của quy định mới đối với doanh nghiệp

5.1. Cơ hội

Nâng cao uy tín và chất lượng sản phẩm
Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, loại bỏ doanh nghiệp làm ăn chộp giật
Gia tăng niềm tin của người tiêu dùng

5.2. Thách thức

Chi phí tuân thủ pháp luật tăng, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ
Yêu cầu cao hơn về hồ sơ, quy trình và hệ thống quản lý
Cần thời gian thích nghi với các tiêu chuẩn mới

Trong giai đoạn đầu triển khai, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ pháp lý và tư vấn chuyên sâu để tránh rủi ro vi phạm không đáng có.

6. Hướng tới sửa đổi toàn diện Luật An toàn thực phẩm

Dù các nghị định và nghị quyết mới đã góp phần “bịt kẽ hở”, các cơ quan quản lý vẫn xác định cần sửa đổi toàn diện Luật An toàn thực phẩm để phù hợp với thực tiễn phát triển. Dự kiến, dự án luật sửa đổi sẽ được trình Quốc hội khóa XVI trong thời gian tới, tạo hành lang pháp lý ổn định và lâu dài cho lĩnh vực này.

Quy định mới về an toàn thực phẩm không chỉ là biện pháp kỹ thuật quản lý, mà còn thể hiện sự thay đổi trong tư duy lập pháp: chuyển từ quản lý hình thức sang quản lý thực chất, lấy sức khỏe người tiêu dùng làm trung tâm.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động tuân thủ và cập nhật kịp thời các quy định mới không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là chiến lược phát triển bền vững trong dài hạn.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.