Thuế 0,1% đối với Tài sản mã hóa: Dấu mốc "định danh" cho Crypto tại Việt Nam

HCM NHUNG JP

11 thg 2, 2026

Thị trường tài sản mã hóa (Crypto) tại Việt Nam từ lâu vẫn được ví như "miền Tây hoang dã" – nơi người chơi có thể kiếm lợi nhuận khổng lồ nhưng lại thiếu đi một khung pháp lý bảo vệ và điều tiết. Tuy nhiên, sự im lặng đó sắp kết thúc. Theo những đề xuất mới nhất trong lộ trình sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân, một mức thuế 0,1% trên mỗi lần chuyển nhượng tài sản mã hóa đang được xem xét áp dụng.

Đây không chỉ là câu chuyện về việc "thu tiền", mà còn là dấu mốc quan trọng trong việc thừa nhận sự tồn tại của loại hình tài sản này.

1. Bản chất của mức thuế 0,1%: Tính trên doanh thu hay lợi nhuận?

Theo nội dung đề xuất, cách tính thuế này tương tự như cách chúng ta đang áp dụng đối với chứng khoán hiện nay. Tức là, thay vì tính thuế dựa trên số tiền lãi bạn kiếm được (lấy giá bán trừ giá mua), Nhà nước sẽ thu 0,1% dựa trên tổng giá trị giao dịch mỗi khi bạn thực hiện lệnh bán hoặc chuyển nhượng.

Ví dụ: Bạn bán một lượng Bitcoin trị giá 1 tỷ đồng. Dù lúc đó bạn đang lãi hay lỗ so với thời điểm mua, bạn vẫn sẽ phải đóng $1.000.000.000 \times 0,1\% = 1.000.000$ VNĐ tiền thuế.

Cách tính này có ưu điểm là cực kỳ đơn giản, tránh được việc người dân phải chứng minh giá vốn – một điều rất khó khăn trong thế giới crypto khi các giao dịch diễn ra xuyên biên giới và qua nhiều sàn khác nhau.

2. Tại sao lại là lúc này?

Việt Nam liên tục nằm trong top các quốc gia có tỷ lệ chấp nhận tiền mã hóa cao nhất thế giới (theo Chainalysis). Việc chưa có khung thuế không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn khiến các giao dịch crypto trở thành kẽ hở cho hoạt động rửa tiền.

Việc áp thuế 0,1% mang lại hai tín hiệu trái chiều:

Tín hiệu tích cực: Đây là bước đầu tiên để "hợp pháp hóa" việc sở hữu tài sản mã hóa. Khi bạn đóng thuế, nghĩa là Nhà nước thừa nhận thu nhập của bạn từ nguồn này là hợp pháp.

Tín hiệu thách thức: Các nhà đầu tư lướt sóng (scalping) hoặc các bot giao dịch tần suất cao sẽ phải tính toán lại, vì phí thuế có thể "bào mòn" lợi nhuận nhỏ trong mỗi lệnh giao dịch.

3. Thách thức trong việc định nghĩa và kiểm soát tài sản mã hóa

Dù mức thuế 0,1% nghe có vẻ rõ ràng, nhưng để đi vào đời sống, các cơ quan quản lý sẽ phải đối mặt với những thách thức sau:

Công cụ kiểm soát và thu thuế

Phần lớn người Việt đang giao dịch trên các sàn quốc tế như Binance, OKX hay Bybit. Các sàn này không có trụ sở tại Việt Nam, vậy làm sao để Nhà nước thu được 0,1%?

Kịch bản 1: Yêu cầu sàn quốc tế đăng ký thuế tại Việt Nam (tương tự như cách Meta, Google đang làm).

Kịch bản 2: Kiểm soát qua các cổng thanh toán ngân hàng (P2P). Khi tiền VNĐ từ tài khoản cá nhân này chuyển sang cá nhân khác với nội dung liên quan đến crypto, ngân hàng có thể đóng vai trò là bên khấu trừ thuế tại nguồn.

Thuế đối với hoạt động đào (Mining) và Staking

Theo logic chung, các khoản lãi từ staking có thể bị đánh thuế như "thu nhập từ đầu tư vốn", tương tự như lãi tiền gửi tiết kiệm hoặc cổ tức, thay vì mức 0,1%.

4. Tác động đến tâm lý nhà đầu tư Việt

Mức thuế 0,1% thực tế là khá "dễ thở" nếu so với các quốc gia khác như Ấn Độ (đánh thuế 30% trên lợi nhuận và 1% thuế khấu trừ tại nguồn TDS). Tuy nhiên, nó sẽ tạo ra sự phân hóa:

Nhà đầu tư dài hạn (Holders): Không quá ảnh hưởng vì tần suất giao dịch thấp.

Nhà đầu tư chuyên nghiệp/Sàn giao dịch nội địa: Sẽ phải nâng cấp hệ thống kế toán để tự động hóa việc xuất hóa đơn và khấu trừ thuế.

Người dùng phổ thông: Cần hình thành thói quen lưu trữ lịch sử giao dịch để bảo vệ bản thân khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình về nguồn gốc tài sản (đặc biệt là khi rút tiền lớn về ngân hàng).

5. Lời khuyên cho bạn trong giai đoạn chuyển giao

Đừng đợi đến khi luật có hiệu lực mới chuẩn bị. Nếu bạn là một nhà đầu tư nghiêm túc, hãy bắt đầu thực hiện các bước sau:

Sao lưu lịch sử giao dịch: Hãy tải file CSV lịch sử giao dịch từ các sàn hàng năm.

Ưu tiên các sàn uy tín: Những sàn có ý định tuân thủ pháp luật địa phương sẽ giúp bạn kê khai thuế dễ dàng hơn sau này.

Phân bổ danh mục: Tính toán lại phí giao dịch khi có thêm 0,1% thuế để điều chỉnh chiến lược lướt sóng.

Thuế 0,1% không phải là "dấu chấm hết" cho lợi nhuận crypto, mà là "tấm thẻ căn cước" để thị trường này bước ra khỏi bóng tối. Một thị trường có đóng thuế là một thị trường có tương lai bền vững.