Ký Nhiều Hợp Đồng Có Phải Đóng Quỹ Phòng Chống Thiên Tai?
1. Văn bản pháp luật điều chỉnh
Hiện nay, việc một người lao động làm việc cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc ngày càng phổ biến. Ngoài công việc chính, nhiều người còn nhận thêm các công việc bán thời gian, làm theo dự án hoặc làm việc từ xa để tăng thu nhập. Điều này hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật lao động nếu người lao động đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký.
Tuy nhiên, khi cùng lúc có nhiều hợp đồng lao động, không ít người bắt đầu băn khoăn về các khoản phải đóng bắt buộc. Ngoài bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, một khoản đóng góp thường bị bỏ quên hoặc hiểu chưa đúng chính là Quỹ phòng, chống thiên tai (Quỹ PCTT).
Trên thực tế, đã có trường hợp người lao động bị nhiều doanh nghiệp cùng khấu trừ khoản tiền này do chưa hiểu đúng quy định hoặc doanh nghiệp chưa nắm rõ cơ chế áp dụng đối với người lao động có nhiều hợp đồng lao động. Vì vậy, việc hiểu đúng quy định sẽ giúp cả người lao động và doanh nghiệp hạn chế các sai sót không đáng có trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính.
- Luật Lao Động 2019: Điều 19 về giao kết nhiều hợp đồng lao động
- Nghị định 78/2021/NĐ-CP: Quy định về thành lập và quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai.
- Nghị định 63/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 78, cập nhật các quy định mới phù hợp thực tiễn.
Các quy định về Quỹ phòng, chống thiên tai không phải là quy định mới. Đây là chính sách được Nhà nước ban hành nhằm tạo nguồn kinh phí phục vụ công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra trên phạm vi cả nước.
Những năm gần đây, một số quy định đã được sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với tình hình thực tế cũng như đơn giản hóa việc tổ chức thu và quản lý quỹ. Do đó, khi xác định nghĩa vụ đóng góp của người lao động và doanh nghiệp, cần căn cứ vào các văn bản pháp luật đang còn hiệu lực thay vì áp dụng các quy định cũ.
Việc nắm rõ căn cứ pháp lý cũng giúp doanh nghiệp giải thích rõ cho người lao động khi thực hiện khấu trừ khoản đóng góp này trên bảng lương, tránh phát sinh khiếu nại hoặc hiểu nhầm về quyền lợi.
2. Quy tắc "Vàng": Chỉ đóng 01 lần tại nơi có hợp đồng dài nhất
- Nguyên tắc đóng: Người lao động giao kết nhiều HĐLĐ với nhiều doanh nghiệp chỉ phải đóng Quỹ PCTT 01 lần theo 01 hợp đồng lao động có thời gian dài nhất.
Đối với lao động tự do (Freelancer): Nếu người lao động không ký HĐLĐ chính thức với doanh nghiệp nào (lao động tự do, hợp đồng dịch vụ...), mức đóng sẽ nhẹ nhàng hơn: 10.000 đồng/người/năm và thường được thu tại địa phương nơi cư trú.
Đây được xem là nguyên tắc quan trọng nhất trong toàn bộ quy định về Quỹ phòng, chống thiên tai đối với người lao động có nhiều hợp đồng lao động.
Nhiều người thường hiểu rằng mỗi khi ký thêm một hợp đồng lao động thì sẽ phát sinh thêm một nghĩa vụ đóng Quỹ PCTT. Tuy nhiên, cách hiểu này hoàn toàn không chính xác. Pháp luật đã dự liệu trường hợp người lao động làm việc cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc và quy định rất rõ nguyên tắc chỉ phải đóng một lần trong năm.
Việc lựa chọn hợp đồng lao động có thời hạn dài nhất làm căn cứ đóng quỹ giúp xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm thu hộ, tránh tình trạng cùng một người lao động bị nhiều doanh nghiệp đồng thời khấu trừ.
Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn giảm đáng kể khối lượng công việc cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thu và nộp quỹ.
Ví dụ 1:
Anh A ký:
- Hợp đồng 36 tháng tại Công ty X.
- Hợp đồng 12 tháng tại Công ty Y.
Trong trường hợp này, anh A chỉ phải đóng Quỹ PCTT tại Công ty X vì đây là hợp đồng có thời hạn dài hơn.
Công ty Y sẽ không tiếp tục khấu trừ khoản đóng góp này nếu đã xác định anh A đã thực hiện nghĩa vụ tại Công ty X.
Ví dụ 2:
Chị B làm việc toàn thời gian tại Công ty A và buổi tối làm thêm tại Công ty B theo hợp đồng lao động.
Mặc dù có hai nguồn thu nhập từ hai doanh nghiệp khác nhau nhưng chị B vẫn chỉ đóng Quỹ PCTT một lần trong năm theo hợp đồng lao động có thời hạn dài nhất.
- Đối với người lao động có Hợp đồng lao động:
- Tần suất đóng: 01 lần/năm.
- Công thức tính: 1/2 x (Mức lương tối thiểu vùng : Số ngày làm việc trong tháng theo HĐLĐ).
- Mức đóng thực tế (ước lượng): Tương đương khoảng 1/2 ngày lương (tính theo mức lương tối thiểu vùng).
- Đối với người lao động khác (Lao động tự do/Không ký HĐLĐ):
- Tần suất đóng: 01 lần/năm.
- Công thức tính: Áp dụng mức cố định theo quy định.
- Mức đóng thực tế: 10.000 đồng/người.
- Đối với lao động tự do, việc đóng Quỹ PCTT thường được thực hiện thông qua chính quyền địa phương nơi cư trú theo hướng dẫn của từng địa phương. Nhóm đối tượng này không có doanh nghiệp đứng ra thu hộ nên việc tổ chức thu sẽ do cơ quan có thẩm quyền thực hiện. Người dân cần theo dõi thông báo của địa phương để thực hiện đúng thời hạn, tránh bỏ sót nghĩa vụ theo quy định.
Cần lưu ý rằng mức đóng của người lao động không được tính dựa trên mức lương thực nhận, tiền thưởng hay các khoản phụ cấp khác.
Nhiều người lao động có mức thu nhập khá cao thường lo ngại khoản đóng sẽ tăng tương ứng với thu nhập của mình. Tuy nhiên, pháp luật chỉ sử dụng mức lương tối thiểu vùng làm căn cứ tính toán. Vì vậy, dù người lao động có mức lương thực tế cao hơn nhiều lần so với mức lương tối thiểu thì khoản đóng Quỹ PCTT vẫn không thay đổi theo mức lương đó.
Điều này giúp đảm bảo sự công bằng giữa các nhóm lao động, đồng thời tránh tạo thêm gánh nặng tài chính cho người lao động có thu nhập cao.
3. Trách nhiệm đóng: Người lao động hay Doanh nghiệp?
Đây là nội dung dễ gây nhầm lẫn nhất trong thực tế.
Không ít người lao động cho rằng doanh nghiệp là bên phải đóng Quỹ PCTT cho mình giống như bảo hiểm xã hội. Ngược lại, một số doanh nghiệp cũng chưa phân biệt rõ phần nghĩa vụ của doanh nghiệp với phần nghĩa vụ của người lao động.
Thực chất, đây là hai khoản đóng hoàn toàn độc lập.
Doanh nghiệp có trách nhiệm đóng phần nghĩa vụ của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật bằng nguồn tài chính của mình.
Đối với phần nghĩa vụ của người lao động, doanh nghiệp chỉ đóng vai trò là đơn vị thu hộ và nộp hộ. Khoản tiền này vẫn được khấu trừ từ thu nhập của người lao động chứ không phải doanh nghiệp tự bỏ kinh phí để đóng thay.
Việc hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng bảng lương chính xác cũng như giải thích rõ với người lao động khi thực hiện khấu trừ.
- Phần của Doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải trích từ vốn chủ sở hữu để đóng (0,02% tổng giá trị tài sản, tối thiểu 500.000 VNĐ, tối đa 100 triệu VNĐ/năm).
- Phần của Người lao động: Đây là nghĩa vụ cá nhân. Doanh nghiệp chỉ đóng vai trò là đơn vị thu hộ (khấu trừ từ lương) và nộp thay cho người lao động.
4. Tại sao luật lại quy định như vậy?
- Công bằng: Tránh tình trạng "thuế chồng thuế, phí chồng phí", ngăn việc người lao động bị trừ lương nhiều lần cho cùng một nghĩa vụ.
- Hợp lý: Mức đóng được căn chỉnh phù hợp với thu nhập tối thiểu, đảm bảo an sinh.Thuận tiện: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cơ quan quản lý chỉ cần theo dõi 01 đầu mối đóng góp cho mỗi cá nhân.
- Thuận tiện: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cơ quan quản lý chỉ cần theo dõi 01 đầu mối đóng góp cho mỗi cá nhân.
Quỹ phòng, chống thiên tai là nguồn kinh phí được hình thành nhằm phục vụ các hoạt động phòng ngừa, ứng phó, cứu trợ và khắc phục hậu quả thiên tai.
Việt Nam là quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ, sạt lở đất, hạn hán và nhiều loại hình thiên tai khác. Việc duy trì một nguồn quỹ ổn định giúp các địa phương chủ động hơn trong công tác ứng phó, hỗ trợ người dân và khôi phục sản xuất sau thiên tai.
Tuy nhiên, khi xây dựng chính sách, Nhà nước cũng đồng thời phải bảo đảm quyền lợi của người lao động. Nếu người lao động làm việc tại nhiều doanh nghiệp mà phải đóng tại tất cả các nơi thì sẽ dẫn đến tình trạng cùng một nghĩa vụ nhưng bị thu nhiều lần.
Vì vậy, quy định chỉ đóng một lần theo hợp đồng lao động có thời hạn dài nhất được xem là giải pháp cân bằng giữa việc bảo đảm nguồn quỹ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.
5. Những trường hợp người lao động thường thắc mắc
- Trường hợp 1: Làm việc tại hai doanh nghiệp cùng thời gian
- Nếu cả hai hợp đồng đều đang có hiệu lực thì người lao động vẫn chỉ phải đóng Quỹ PCTT một lần theo hợp đồng có thời hạn dài hơn.
- Trường hợp 2: Ký thêm hợp đồng trong năm
- Nếu người lao động đã hoàn thành nghĩa vụ đóng Quỹ PCTT tại doanh nghiệp đầu tiên thì khi ký thêm hợp đồng tại doanh nghiệp khác trong cùng năm sẽ không phải đóng thêm lần nữa.
- Trường hợp 3: Nghỉ việc giữa năm
- Nếu người lao động đã đóng Quỹ PCTT tại doanh nghiệp cũ thì khi chuyển sang doanh nghiệp mới trong cùng năm, cần thông báo để tránh bị khấu trừ thêm.
- Trường hợp 4: Làm bán thời gian
- Miễn là người lao động thuộc đối tượng phải đóng theo quy định thì nguyên tắc "chỉ đóng một lần" vẫn được áp dụng.
6. Lời khuyên pháp lý
- Chủ động thông báo: Nếu bạn đang làm việc tại nhiều nơi, hãy chủ động thông báo cho bộ phận Nhân sự (HR) của các công ty có hợp đồng ngắn hạn hơn.
- Chứng từ chứng minh: Khi đã đóng Quỹ tại Công ty A (nơi có HĐLĐ dài nhất), hãy xin xác nhận hoặc giữ lại phiếu lương làm bằng chứng để cung cấp cho Công ty B nếu được yêu cầu.
- Khi chuyển việc: Nếu bạn chuyển từ công ty này sang công ty khác trong năm, hãy kiểm tra xem mình đã hoàn thành nghĩa vụ đóng Quỹ trong năm đó chưa để tránh bị trừ sót hoặc trừ thừa.
Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/lao-dong-tien-luong/nguoi-lao-dong-giao-ket-nhieu-hop-dong-voi-nhieu-doanh-nghiep-thi-dong-quy-phong-chong-thien-tai-th-51564.html
