Tóm tắt 5 thay đổi pháp lý lớn nhất ảnh hưởng đến doanh nghiệp năm 2026

HCM Minh Thi ACC

24 thg 1, 2026

Năm 2026 đánh dấu một loạt thay đổi pháp lý trọng yếu ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp tại Việt Nam trong lĩnh vực thuế, lao động và kế toán – kiểm toán. Dưới đây là tóm tắt 5 thay đổi pháp lý quan trọng nhất mà kế toán, CFO và doanh nghiệp cần nắm rõ để tuân thủ, tối ưu hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

1. Quy định thuế mới và miễn bỏ thuế cấp giấy phép kinh doanh

Bắt đầu từ 01/01/2026, thuế giấy phép kinh doanh hàng năm đã được bãi bỏ hoàn toàn, giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh. Điều này là một phần trong nỗ lực thúc đẩy phát triển khu vực tư nhân.

Ngoài ra, Chính phủ tiếp tục duy trì mức thuế Giá trị gia tăng (VAT) 8% đến hết năm 2026 để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, so với mức tiêu chuẩn 10%.

Ý nghĩa: Doanh nghiệp cần cập nhật hệ thống thuế và phần mềm để thực hiện báo cáo với mức VAT mới, đồng thời theo dõi các quy định thuế thay đổi theo từng giai đoạn trong năm.

2. Thay đổi trong lao động và quan hệ lao động

Năm 2026 chứng kiến sự điều chỉnh chính sách liên quan tới lao động, bao gồm:

Tăng mức lương tối thiểu vùng, phản ánh sự điều chỉnh theo kinh tế vĩ mô.
Mở rộng các quy định về hợp đồng lao động điện tử theo Nghị định mới, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý nhân sự.

Ý nghĩa: Doanh nghiệp phải rà soát lại các chính sách trả lương, hợp đồng lao động và ký kết hợp đồng điện tử theo đúng yêu cầu pháp lý mới.

3. Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Một trong những thay đổi có ảnh hưởng sâu rộng tới kế toán và báo cáo tài chính là Thông tư 99/2025/TT-BTC, chính thức có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200.

Điểm nổi bật gồm:

Cập nhật mẫu sổ kế toán và báo cáo tài chính mới (ví dụ: Bảng cân đối giờ đây gọi là Báo cáo tình hình tài chính).
Thay đổi danh mục, chứng từ, thuyết minh và quy định trình bày báo cáo.

Ý nghĩa: Bộ phận kế toán cần cập nhật phần mềm, mẫu biểu mới, và đào tạo nhân sự để đảm bảo báo cáo đúng chuẩn quy định mới.

4. Siết chặt quản lý thuế và thay đổi thủ tục tuân thủ

Luật Quản lý Thuế và các nghị định mới có hiệu lực giữa năm 2026 sẽ thay đổi mạnh mẽ cách thức doanh nghiệp thực hiện kê khai và nộp thuế:

Hộ kinh doanh bắt buộc kê khai thuế thay vì thuế khoán, áp dụng theo ngưỡng doanh thu nhất định.
Thủ tục quản lý thuế được minh bạch hơn, chuẩn hóa theo các quy định mới.

Ý nghĩa: Hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ phải chuẩn hóa hồ sơ, sổ sách và thực hiện kê khai thuế đầy đủ đúng luật để tránh rủi ro truy thu, phạt.

5. Cập nhật các chính sách thu nhập cá nhân & ưu đãi thuế

Bắt đầu từ năm 2026, những điều chỉnh về thuế thu nhập cá nhân (PIT) và các ưu đãi khác có ảnh hưởng tới doanh nghiệp:

Mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng, giúp giảm nghĩa vụ PIT của người lao động.
Một số đối tượng và điều kiện khấu trừ mới được áp dụng theo quy định thuế cập nhật.

Ý nghĩa: Các doanh nghiệp phải rà soát lại hệ thống tính lương và khấu trừ thuế để đảm bảo tính toán đúng, tránh sai sót trong quyết toán thuế cuối năm.

Kết luận: Chủ động, cập nhật – chìa khóa thành công

Năm 2026 mang tới nhiều thay đổi pháp lý đa chiều: từ thuế, kế toán, lao động đến thủ tục kê khai. Đối với doanh nghiệp và kế toán trưởng, chìa khóa tuân thủ là: