DDU là gì? Tất tần tật về điều kiện giao hàng chưa nộp thuế

HCM NHUNG JP

25 thg 2, 2026

Trong thế giới logistics và thương mại quốc tế, việc hiểu rõ các điều kiện thương mại (Incoterms) là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu chi phí và phòng tránh rủi ro. Một trong những thuật ngữ dù đã "cũ" nhưng vẫn được sử dụng cực kỳ phổ biến trong các hợp đồng hiện nay chính là DDU.

Vậy DDU là gì? Tại sao dù không còn xuất hiện trong các bản Incoterms mới nhất nhưng nó vẫn là lựa chọn hàng đầu của nhiều nhà xuất nhập khẩu? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

1. DDU là gì? Định nghĩa và nguồn gốc

DDU (Delivered Duty Unpaid) dịch sang tiếng Việt là "Giao hàng chưa nộp thuế".

Theo điều kiện này, người bán (Seller) có nghĩa vụ vận chuyển hàng hóa và chịu mọi rủi ro, chi phí cho đến khi hàng được đưa tới địa điểm thỏa thuận tại nước của người mua (Buyer). Tuy nhiên, có một điểm ngăn cách quan trọng: Người bán không có nghĩa vụ làm thủ tục hải quan nhập khẩu và không phải nộp các loại thuế phí liên quan.

Về mặt lịch sử, DDU là một thuật ngữ chính thức trong Incoterms 2000. Từ phiên bản Incoterms 2010 trở đi, ICC (Phòng Thương mại Quốc tế) đã thay thế DDU bằng điều kiện DAP (Delivered at Place) để tinh giản hệ thống. Dẫu vậy, vì thói quen giao dịch lâu đời, nhiều doanh nghiệp vẫn dùng cái tên DDU trong các báo giá và hợp đồng vận chuyển.

2. Phân chia trách nhiệm: Ai làm gì?

Hiểu rõ trách nhiệm giúp đôi bên tránh được những tranh chấp không đáng có tại cảng đến.

Nghĩa vụ của Người bán (Seller)

Vận chuyển quốc tế: Thu xếp và chi trả cước phí vận chuyển từ kho người bán đến điểm đích chỉ định tại nước nhập khẩu.

Chịu rủi ro: Chịu mọi rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa cho đến khi hàng sẵn sàng để dỡ tại điểm đích.

Cung cấp chứng từ: Cung cấp đầy đủ vận đơn, hóa đơn thương mại (Invoice) và danh mục đóng gói (Packing List) để người mua làm thủ tục.

Thông quan xuất khẩu: Thực hiện và chịu phí thủ tục hải quan tại đầu xuất.

Nghĩa vụ của Người mua (Buyer)

Làm thủ tục nhập khẩu: Đây là trách nhiệm cốt lõi. Người mua phải tự thực hiện khai báo hải quan tại nước mình.

Nộp thuế và phí: Chi trả thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu (#ThuếGTGT), thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) và các phí lệ phí hải quan.

Dỡ hàng: Chịu chi phí và rủi ro trong việc dỡ hàng từ phương tiện vận tải xuống tại điểm đích.

3. Tại sao doanh nghiệp vẫn ưu tiên chọn DDU?

Không phải ngẫu nhiên mà DDU vẫn tồn tại mạnh mẽ. Nó mang lại những lợi ích chiến lược cho cả hai phía:

Đối với người mua:

Kiểm soát chi phí thuế: Người mua am hiểu luật pháp và biểu thuế tại nước mình hơn người bán ở nước ngoài. Tự làm thủ tục giúp họ tận dụng được các mã ưu đãi thuế hoặc các chính sách miễn giảm.

Mối quan hệ hải quan: Nếu bạn có dịch vụ hải quan ruột hoặc có uy tín với cơ quan thuế địa phương, việc tự thông quan sẽ nhanh chóng và ít rủi ro tắc nghẽn hơn.

Đối với người bán:

An toàn pháp lý: Người bán tránh được việc phải tìm hiểu các quy định pháp luật phức tạp, chồng chéo tại một quốc gia xa lạ. Họ chỉ cần tập trung vào việc đưa hàng đến đích an toàn.

4. Phân biệt DDU và DDP trong giao dịch quốc

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa DDU và DDP (Delivered Duty Paid). Điểm khác biệt duy nhất nhưng "đắt giá" nhất chính là nghĩa vụ đóng thuế và thông quan nhập khẩu.

Nghĩa vụ Thông quan nhập khẩu:

DDU: Người mua (Buyer) phải tự làm thủ tục khai báo hải quan tại nước nhập khẩu.

DDP: Người bán (Seller) chịu trách nhiệm hoàn toàn việc thực hiện các thủ tục hải quan để hàng được phép lưu hành tại nước người mua.

Nghĩa vụ Nộp Thuế và Lệ phí:

DDU: Người mua chịu trách nhiệm thanh toán các khoản thuế nhập khẩu, VAT, và lệ phí hải quan phát sinh.

DDP: Người bán phải thanh toán toàn bộ các loại thuế và phí này trước khi giao hàng cho người mua.

Mức độ rủi ro đối với Người bán:

DDU: Rủi ro kết thúc khi hàng đến địa điểm đích nhưng chưa thông quan. Nếu người mua chậm trễ nộp thuế dẫn đến kẹt hàng, người bán không chịu trách nhiệm.

DDP: Rủi ro cao nhất cho người bán. Nếu có trục trặc về giấy phép nhập khẩu hoặc thay đổi chính sách thuế đột ngột, người bán là bên chịu thiệt hại.

Kiểm soát Chi phí:

DDU: Cho phép người mua chủ động kiểm soát các khoản chi phí thực tế tại địa phương và tận dụng các chính sách ưu đãi thuế của nước mình.

DDP: Người mua nhận hàng "trọn gói", thường phải trả một mức giá cao hơn do người bán đã cộng thêm phí quản lý và phí rủi ro khi làm thủ tục tại một quốc gia xa lạ.

Lời khuyên: Hãy chọn DDU nếu bạn là người mua muốn chủ động về dòng tiền và thuế. Hãy chọn DDP nếu bạn là người mua nhỏ lẻ, chưa có kinh nghiệm xuất nhập khẩu và muốn nhận hàng "tận tay" mà không cần lo thủ tục.

5. Những rủi ro tiềm ẩn và cách xử lý

Dù rõ ràng, nhưng DDU vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu khâu phối hợp không nhịp nhàng:

Hàng bị kẹt tại cảng: Nếu người mua chậm trễ trong việc thông quan, hàng sẽ phát sinh phí lưu kho bãi (DEM/DET). Trong trường hợp này, người mua phải chịu phí vì người bán đã hoàn thành nghĩa vụ đưa hàng đến điểm đích.

Tranh chấp phí dỡ hàng: DDU quy định người mua dỡ hàng, nhưng nếu trong hợp đồng không ghi rõ "hàng giao trên xe" hay "hàng giao xuống đất", đôi bên rất dễ cãi nhau về chi phí xe nâng/cẩu.

6. Kết luận: Lưu ý cho doanh nghiệp khi dùng DDU

Trong xu hướng giao dịch quốc tế hiện đại, việc nắm vững các biến thể của Incoterms giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong đàm phán. Nếu bạn đang cân nhắc sử dụng DDU cho lô hàng tới, hãy đảm bảo đội ngũ kế toán hiểu rõ cách hạch toán thuế nhập khẩu. Tham vấn các bên tư vấn luật để đảm bảo hợp đồng chặt chẽ và luôn dự phòng thời gian cho các thủ tục hải quan tại nước nhập khẩu.

Hy vọng bài viết này đã mang lại cái nhìn sâu sắc và thực tế về điều kiện giao hàng DDU. Logistics không chỉ là vận chuyển, đó là nghệ thuật quản trị rủi ro và chi phí!